عملیات فتح 4

اعظم‌سادات حسینی

نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی زیر نظر قرارگاه رمضان و با همکاری معارضین عراقی در بهمن 1365 عملیات فتح 4 را در عمق هفتادکیلومتری استان اربیل عراق اجرا کرد.

موفقیت در عملیات فتح 3 که در 29 آبان 1365 انجام شد، زمینه را برای اجرای عملیات فتح 4 در شمال عراق فراهم کرد. این عملیات در حالی اجرا شد که مناطق مرزی ایران و عراق پوشیده از برف بود و کمک‌رسانی و پشتیبانی از نیروهای عمل‌کننده دشوار بود.[1]

هدف از اجرای این عملیات انهدام تأسیسات نظامی و اقتصادی عراق در جبهه شمالی بود. برای وارد کردن ضربه‌ای کاری به عقبه ستادی و لشکری عراق در استان اربیل، منطقه عمومی رواندوز و دیانا انتخاب شد.[2]

این عملیات در 22 بهمن 1365 با رمز یاالله در دو مرحله به اجرا درآمد. در مرحله اول که در منطقه عملیاتی به وسعت صد کیلومتر مربع اجرا شد، تأسیسات بزرگ راداری و مایکروویو مستقر در ارتفاع کورک در عمق هفتادکیلومتری خاک عراق واقع در استان اربیل منهدم شد. این عملیات نفوذی با اجرای آتش روی پادگان خلیفان در منطقه دیانا ادامه یافت و نیروهای ایرانی در این مرحله هفت دستگاه تانک عراقی را به آتش کشیدند. پس از آن نیروهای ایرانی با اجرای آتش روی پارک موتوری و مراکز حساس سپاه پنجم عراق در رواندوز، عملیات را با موفقیت به پیش بردند. اجرای آتش روی پادگان باپشتیان در شمال رواندوز، خسارت‌های زیادی برای دشمن در پی داشت. خسارت به مراکز نظامی و اقتصادی شهرهای قضاصدیق، رواندوز، خلیفان و دیانا از دستاوردهای مرحله اول عملیات فتح 4 بود. همچنین در این مرحله، مقر فرماندهی لشکر 23 عراق نیز زیر آتش سنگین نیروهای ایرانی منهدم شد.[3]

مرحله دوم این عملیات در ساعت 24 چهارم اسفند 1365 در منطقه‌ای به وسعت سیصد کیلومتر مربع و در عمق هفتادکیلومتری خاک عراق انجام شد. در این مرحله از عملیات هم همکاری معارضین عراقی (پیشمرگان اتحادیه میهنی کردستان عراق) و نیروهای تحت امر قرارگاه رمضان متشکل از تیپ ویژه نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی چشمگیر بود. در مرحله دوم نیز نیروهای ایرانی ضربات و ضایعات سنگینی به نیروهای عراقی وارد کردند. مقر سپاه پنجم عراق در منطقه دیانا با آتش سنگین توپخانه منهدم و مرکز مخابرات سپاه پنجم عراق نیز به میزان صددرصد تخریب شد. تأسیسات پارک موتوری سپاه پنجم عراق، چند واحد دولتی در شهر قضاصدیق و 23 پایگاه نظامی عراق در دشت دیانا و منطقه رواندوز از بین رفتند. در منطقه رواندوز، مرکز استخبارات و سازمان امنیت، مقر یک گردان، مرکز پلیس، باشگاه افسران نظامیان عراقی و پادگان نظامی و لجستیکی منهدم شدند. در منطقه دیانا، دو پادگان نظامی در جنوب منطقه، پادگان حامیه، دایره امنیت و سازمان اطلاعات و پلیس، مرکز تجمع نیرو و امکانات نظامی عراق در شهر و سایت‌های موشکی و ضدهوایی عراق در دشت از دیگر مراکز منهدم‌شده در مرحله دوم عملیات فتح 4 بودند.

تأسیسات نیروگاه برق رواندوز هم که در این مرحله منهدم شد، به قطع کامل برق این شهر منجر شد. در این مرحله از عملیات بیش از 1150 نفر از نیروهای عراق کشته و زخمی شدند که 150 نفر از آنان از افسران و درجه‌داران بودند. همچنین ده‌ها دستگاه تانک و نفربر و خودروی نظامی عراق منهدم شدند.[4]

 

[1]. صادقی، رضا، اطلس راهنما 12: آذربایجان غربی در جنگ با ضد انقلاب و دفاع مقدس، تهران: مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1391، ص201ـ200.

[2]. سمیعی، علی، کارنامه عملیات سپاهیان اسلام در هشت سال دفاع مقدس، تهران: اداره روابط عمومی و انتشارات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، چ پنجم، 1383، ص155 و 156.

[3]. همان، ص155.

[4]. روزنامه جمهوری اسلامی، ش2248، 5 اسفند 1365، ص2.