همه چیز درباره جنگ

الهام صالح

«همه چیز درباره جنگ»، یک مجموعه هشت‌جلدی نوشته مرتضی سرهنگی است که تاکنون جلد نخست آن منتشر شده است. هشت مجلد بودن مجموعه به خاطر تعداد سال‌های دفاع مقدس است.

جلد نخست «همه چیز درباره جنگ»، نخستین بار در سال 1387 توسط دفتر ادبیات و هنر مقاومت و انتشارات سوره مهر و در قطع وزیری کوتاه منتشر شد. کتاب در سال 1388 به چاپ سوم، چهارم و پنجم رسید. در سال 1390، چاپ ششم و در سال 1391 چاپ هفتم کتاب منتشر شد. این اثر تاکنون، هشت بار توسط انتشارات سوره مهر تجدید چاپ شده است. اولین بار، قیمت کتاب 16000 ریال بود و در چاپ هشتم قیمت پشت جلد به 30000 ریال افزایش یافت.[1]

مرتضی سرهنگی، نویسنده این اثر، متولد سال 1332 در تهران است. سرهنگی از سال 1358 تا سال 1367 با روزنامه جمهوری اسلامی همکاری می‌کرد. از سال 1367 تاکنون نیز در دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری مشغول فعالیت است. او که از مؤسسان این دفتر است، به خاطر کتاب «اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی» مقام اول جایزه کتاب سال دفاع مقدس را به دست آورد. «پا به پای باران»، یکی دیگر از کتاب‌های او نیز مقام اول این جایزه را به‌ دست آورده است.[2] مرتضی سرهنگی دارای نشان درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.[3]

«همه چیز درباره جنگ» درباره جنگ هشت‌ساله ارتش صدام برضد جمهوری اسلامی ایران است که در گروه کتاب‌های ویژه کودک و نوجوان انتشارات سوره مهر قرار گرفته است. در این مجموعه هشت‌جلدی، نخستین جلد به وقایع سال اول جنگ تحمیلی اختصاص دارد. در این مجلد، مخاطب با اشخاص، مکان‌ها و قراردادهایی که با شروع و ادامه جنگ مرتبط بودند، آشنا می‌شود. این کتاب چهارده بخش دارد که عبارت‌اند از: «اشاره»، «عراق کجاست؟»، «قرارداد الجزایر»، «مهم‌ترین قراردادهای مرزی ایران و عراق»، «طول مرزهای ایران و عراق»، «اروندرود»، «خط تالوگ»، «حزب بعث»، «قادسیه»، «روز صاعقه»، «صدام کیست»، «تعریف تجاوز»، «سند» و «منابع».

متن ساده و استفاده از عکس و سند از ویژگی‌های کتاب به شمار می‌رود تا خوانش آن برای مخاطب کودک و نوجوان، ساده‌تر باشد. تصاویری هوایی از کشور عراق، «صدام حسین» در کنار «هواری بومدین» و «محمدرضا پهلوی»، صدام حسین در کنار پسرانش «قصی» و «عدی» برخی از عکس‌های موجود در کتاب است. سند قرارداد الجزایر به دو زبان عربی و انگلیسی، نقشه رودخانه اروندرود و نقشه مرزی ایران و عراق در قرارداد الجزایر و متن قرارداد ارز روم، برخی از اسناد کتاب است.[4]

گرافیک کتاب، توسط کوروش پارسانژاد طراحی شده است. پارسانژاد که متولد سال ۱۳۴۶ در تهران است، فعالیت حرفه‌ای خود را از سال 1367 آغاز کرد. وی فارغ‌التحصیل رشته گرافیک از دانشگاه هنر و دارای مدرک درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

جلد نخست «همه چیز درباره جنگ» در زمان انتشار و پس از آن در رسانه‌ها معرفی و نقد شد. در یکی از این نقدها درباره کتاب چنین نوشته شده: یکی از آفت‌های قدیمی و جدی در حوزه کتاب‌های دفاع مقدس، عدم جذابیت ظاهری آن‌هاست. چه بسیار کتاب‎های خواندنی و ارزشمندی که به دلیل ظاهر نازیبای خود، از نعمت خواننده فراوان، محروم می‌شوند. خوب یا بد، باید پذیرفت که دنیای امروز، دنیای غلبه حاشیه بر متن است. اما «همه چیز درباره جنگ» هم این دارد و هم آن. مرتضی سرهنگی در این کتاب به مسائلی اساسی و مقدماتی در مورد آغاز جنگ تحمیلی می‌پردازد.[5]

 

[1]. سرهنگی، مرتضی، همه چیز درباره جنگ، تهران: سوره مهر، چ اول تا هشتم، 1387-1391، ص شناسنامه.

[2]. همان

[3]. روزنامه جام‌جم، ش4606، 14 مرداد 1395، ص16

[4]. سرهنگی، مرتضی، همه چیز درباره جنگ.

[5]. روزنامه کیهان، ش19214، 5 آبان1387، ص9.