لشکر 11 امیرالمؤمنین «ع» مستقر در استان ایلام از جمله یگان‌های سپاه پاسداران است که در دفاع مقدس حضور داشت.

در نخستین روزهای جنگ تحمیلی، نیروهای سپاه پاسداران استان ایلام که از استان‌های مرزی است و مستقیماً درگیر جنگ شده بود، در قالب گروهان و گردان سازماندهی شده و در محورهای مختلف پدافندی و عملیاتی جنگ حضور می‌یافتند⁠[1] تا این که روز 26 شهریور 1361 در محل قرارگاه امیرالمؤمنین «ع» در منطقه‌ بانروشان (بین صالح‌آباد و ایلام) تشکیل یک تیپ جدید از نیروهای سپاه و بسیج استان به تصویب رسید.⁠[2] با توجه به ارادت مردم استان به امام علی «ع» نام این تیپ امیرالمؤمنین «ع»⁠[3] تعیین شد؛ عدد مشخصه تیپ نیز از تعداد سوره‌های قرآن و با نگاهی به فرمایش حضرت علی «ع» در جنگ صفین که فرمودند: من قرآن ناطقم، 114 تعیین شد.⁠[4]

فراخوان آموزش و سازمان‌دهی نیروهای تیپ 114 امیرالمؤمنین «ع» از اول مهر 1361 آغاز و آخر آبان همان سال به پایان رسید و از اول آذر 1361 در قالب سه گردان 505 محرم، 503 شهید بهشتی و شهید مطهری پدافند چنگوله و مهران را بر عهده گرفت؛⁠[5] نخستین فرمانده آن نیز اکبر دانشیار بود.

عملیات والفجر 3 (مرداد 1362) در منطقه مهران نخستین عملیات آفندی تیپ 114 امیرالمؤمنین بود⁠[6] که با دو گردان 505 محرم و 503 شهید بهشتی و گردان‌های احتیاط مالک اشتر، ادوات، مهندسی و تخصصی و یک آتشبار توپ 105 در آن شرکت کرد.⁠[7]

تیپ 114 در عملیات والفجر5 (بهمن و اسفند 1362) نیز تحت فرمان قرارگاه فتح و با چهار گردان پیاده، یک گردان ادوات و یک آتشبار 105 حضور داشت⁠[8]‌ که پس از دفع پاتک‌های عراق و تثبیت منطقه، از 12 اسفند 1362 تا 29 اسفند 1365 پدافند محور چنگوله و والفجر5 را با گردان‌های 505، 504، 503 و 501 به عهده گرفت.⁠[9]

این تیپ با وجود حضور در محور چنگوله، در عملیات والفجر 9 (اسفند 1364) در ارتفاعات شمال عراق و نزدیک شهر چوارتای این کشور⁠[10] نیز با یک گردان پیاده و یک گروهان ادوات با 4 قبضه خمپاره 120میلی‌متری، یک گروهان پدافند ضد هوایی به همراه 4 قبضه توپ 23 میلی‌متری در محدوده ارتفاعات لری در شمال عراق وارد عمل شد⁠[11] و پس از 6 شبانه‌روز نبرد در ارتفاعات صعب‌العبور شمال عراق، 28 روز پدافند از مواضع فتح شده را بر عهده گرفت و سپس به محور اصلی خود در مهران بازگشت.⁠[12]

3 دی 1365، نیروهای تیپ 114 مستقل امیرالمؤمنین «ع» به منظور شرکت در عملیات کربلای 4 وارد منطقه عملیاتی شدند. در این عملیات نیروهای این تیپ تحت کنترل عملیاتی لشکر 17 علی ابن ابی‌طالب «ع» به عنوان احتیاط قرار گرفتند اما به دلیل لغو عملیات، به منطقه عملیاتی مهران و چنگوله بازگشتند.⁠[13]

گردان ادوات تیپ امیرالمؤمنین «ع» شامل 3 گروهان در قالب 5 دسته و 150 نیرو، 6 قبضه خمپاره 120، 4 قبضه 81، 4 قبضه 107 مینی کاتیوشا و 5 قبضه توپ 106 از آغاز عملیات کربلای 5 (دی 1365) نیز به مدت 45 شبانه‌روز در منطقه حضور داشت و سپس به محور عملیاتی چنگوله - مهران بازگشت.⁠[14]

  فروردین 1366 و در آستانه انتقال تیپ امیرالمؤمنین «ع» به شمال عراق برای شرکت در عملیات کربلای 10، این تیپ به لشکر ارتقا یافت⁠[15] و با 4 گردان پیاده، یک گردان ادوات، یک گردان توپخانه و گردان‌های تخصصی⁠[16] تحت امر قرارگاه نجف وارد عملیات شد.⁠[17] لشکر 11 امیرالمؤمنین «ع» همزمان با شرکت در عملیات کربلای10، با 4 گردان پیاده در پدافند منطقه عملیاتی مهران و ارتفاعات قلاویزان نیز حضور داشت.

  با این که شهرهای استان ایلام زیر بمباران شدید دشمن بود و کمترین تراکم جمعیت را نسبت به سایر استان‌های کشور داشت، توانست یک لشکر متشکل از نیروهای سپاه پاسداران، بسیج و پاسدار وظیفه در عملیات‌های آفندی و پدافندی مختلفی شرکت کند.⁠[18]

در دفاع مقدس، اکبر دانشیار و محمد کرمی راد فرماندهی لشکر 11 امیرالمؤمنین «ع» را بر عهده داشتند.⁠[19] هم اکنون این سمت بر عهده سرهنگ علی جعفری است.⁠[20]