دوشنبه 13 اردیبهشت 1361؛ پانصدوهشتادونهمین روز جنگ تحمیلی ‌

یگان‌های قرارگاه قدس 5 (تیپ43 بیت‌المقدس سپاه) از حاشیه غربی جاده اهواز ـ خرمشهر در جنوب منطقه نورد و تیپ 21 امام رضا‌علیه‌السلام از کانال بیوض در غرب رودخانه کارون، به مواضع نیروهای عراق حمله کردند که با مقاومت نیروهای دشمن مواجه شدند و با تحمل تلفاتی عقب‌نشینی کردند.⁠[1]

توپخانه نیروهای لشکر 28 پیاده (ارتش) در مریوان (کردستان)، مواضع نیروهای عراق در مناطق رشان، هرگینه، بیاره و توتمان را هدف قرار داد و یک خمپاره‌انداز 120 میلیمتری و پنج سنگر با نفرات منهدم و ده نفر کشته و مجروح شدند.⁠[2]

در منطقه رضاآباد ایلام، نیروهای لشکر 81 (ارتش) ضمن جلوگیری از حرکت و جابه‌جایی نیروهای دشمن، پنج نیروی عراق را کشته و مجروح کردند و دو بنه رزمی و جاده تدارکاتی‌شان را درهم کوبیدند. از نیروهای خودی سه نفر شهید و یک نفر مجروح شدند و به یک تفنگ 106 میلیمتری خساراتی واردآمد.⁠[3]

توپخانه ارتش، یک جاده تدارکاتی نیروهای عراق در جبهه سومار (کرمانشاه) را هدف قرار داد و از جابه‌جایی نیروهای دشمن و فعالیت راهسازی آنها جلوگیری کرد.⁠[4]

در جبهه گیلانغرب (کرمانشاه)، نیروهای نفوذی عشایر به مواضع نیروهای عراق حمله کردند و تلفات و ضایعاتی به دشمن وارد آوردند.⁠[5]

نیروهای ژاندارمری، مناطق بان‌شیطان و شیخان را در جبهه نوسود (کرمانشاه) با خمپاره هدف قرار دادند. تعدادی از سنگرهای بتونی نیروهای عراق منهدم شد و یک خودرو سنگین آنها آتش گرفت.⁠[6]

نیروهای ارتش عراق (تیپ‌های 12 زرهی و 8 مکانیزه) به مواضع نیروهای قرارگاه نصر در جاده اهواز ـ خرمشهر، حمله کردند و یک تانک، سه خودروی زیل حامل مهمات، یک خودروی اورال و یک آمبولانس را منهدم و سی نفر از نیروهای ارتش را شهید و هشتاد نفر را مجروح کردند.⁠[7]

نیروهای عراق برای دستیابی به جاده اهواز ـ خرمشهر تا نزدیکی این جاده در حد فاصل کیلومتر 80 تا 100 جلو آمدند، اما نیروهای ایران آنها را تا سه‌کیلومتری غرب جاده به عقب راندند.⁠[8]

نیروهای عراق دست به دو ضدحمله در محور ایستگاه حسینیه (خوزستان) در حاشیه جاده اهواز ـ خرمشهر و پادگان دژ خرمشهر زدند که با مقاومت نیروهای ایران (یگان‌های فتح) مواجه و پانصد نفر از نیروهای دشمن کشته و مجروح شدند و چهل تانک، نفربر، کامیون و جیپ آنها منهدم و مجبور به فرار شدند.⁠[9]

حمله نیروهای زرهی عراق در حوالی جنوب غربی گرمدشت (خوزستان)، با مقاومت نیروهای ایران و آتش توپخانه و ضد تانک آنها شکست خورد.⁠[10]

آتش سلاح‌های سنگین نیروهای عراق، خساراتی به شهر آبادان وارد آورد و چند نفر از اهالی به شهادت رسیدند.⁠[11]

ساعت 24، در عملیات پاک‌سازی قریه قاضی‌آباد و مقر ضدانقلاب در هشت‌کیلومتری شهرستان مهاباد (آذربایجان غربی)، شش نفر کشته و هشت نفر به اسارت درآمدند. یک آرپی‌چی7، دوازده سلاح مختلف و تعدادی مین کشف و ضبط شد. به نیروهای خودی آسیبی نرسید.⁠[12]

ساعت 9:30، یک خودروی مسافربری در جاده سقز (کردستان)، با مین برخورد کرد و خساراتی دید. این حادثه تلفاتی در پی نداشت.⁠[13]

اقدامات ضدانقلاب در تهران و شهرستان‌ها ادامه داشت: ساعت 8:30، سرنشینان یک خودروی پیکان، نارنجکی به‌طرف مأموران گشت کمیته انقلاب در خیابان ستارخان (تهران) پرتاب کردند که تلفاتی به بار نیاورد و مهاجمان دستگیر شدند؛⁠[14] سه خودرو (گالانت، پیکان، مینی‌بوس) و یک موتورسیکلت در تهران با تهدید اسلحه به سرقت برده شد؛⁠[15] دو موتورسوار مسلح ساعت 10:45 با شلیک گلوله، عابری را در خیابان ستارخان (تهران) مجروح کردند، همچنین در زیر پل ستارخان با پرتاب یک سه‌راهی انفجاری، عابری را شهید کردند و متواری شدند؛⁠[16] سپاه پاسداران رشت، به پنج نفر از سرنشینان یک خودرو مظنون شدند و به‌طرف آنها تیراندازی کردند که دو نفرشان دستگیر و سه نفر متواری شدند.⁠[17]

از ساعت 00:10 تا 8، بالگردهای توپ‌دار ارتش عراق محل استقرار نیروهای ژاندارمری را در شمال خرمشهر هدف قرار دادند که تلفاتی در بر نداشت.⁠[18]

رادارهای دزفول، بوشهر و تبریز یازده فروند هواپیمای عراق را کشف کردند که با اجرای آتش پدافند هوایی متواری شدند.⁠[19]

ساعت 9:45، یک فروند هواپیمای عراق در حوالی مسجدسلیمان (خوزستان) هدف پدافند هوایی قرار گرفت و سرنگون شد.⁠[20]

یک فروند هواپیمای عراق پس از درگیری با هواپیمای ایران در آسمان بورش‌خواران و ترس‌آباد قطور (آذربایجان غربی) سرنگون شد.⁠[21]

در عملیات بالگردهای هوانیروز در منطقه تپه 182 در نزدیکی مرز فکه (خوزستان)، شش تانک نیروهای عراق منهدم شد و گروهی به هلاکت رسیدند.⁠[22]

بالگردهای هوانیروز در سه نوبت به نیروهای عراق در غرب جاده اهواز ـ خرمشهر حمله کردند و تعدادی از ادوات زرهی‌شان را منهدم کردند.⁠[23]

خبرنگاران رسانه‌های گروهی خارجی مقیم تهران از مناطق آزادشده در عملیات بیت‌المقدس بازدید کرده و در یک اردوگاه اسرای عراقی با عده‌ای از آنها گفت‌وگو کردند.⁠[24]

ساعت 17:30، هواپیمای حامل محمدبن‌یحیی، وزیر امور خارجه الجزایر، هنگام ورود به ایران، در آسمان استان آذربایجان غربی هدف سه جنگنده عراق قرار گرفت و در جنوب منطقه قطور در محلی به نام کیوران سرنگون شد و هر شانزده سرنشین هواپیما کشته شدند.⁠[25]

ستاد مشترک ارتش آمار تلفات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را تا ساعت 8 صبح امروز، 10664 شهید و 69033 مجروح، اسیر و مفقود اعلام کرد.⁠[26]


منابع و ارجاعات:

  • [1] پورداراب، سعید و نبی کریمی، تقویم تاریخ دفاع مقدس- به سوی شلمچه، ج 21، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1392، ص362؛ حبیبی، ابوالقاسم، روزشمار جنگ ایران و عراق- آزادسازی خرمشهر، کتاب نوزدهم، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، 1397، ص239.
  • [2] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص371 و 392.
  • [3] همان، ص370.
  • [4] همان، ص392.
  • [5] همان.
  • [6] همان.
  • [7] همان، ص357 و 358.
  • [8] حبیبی، ابوالقاسم، روزشمار جنگ ایران و عراق، همان، ص241.
  • [9] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص388 و 389.
  • [10] همان، ص359.
  • [11] همان، ص389.
  • [12] همان، ص371.
  • [13] همان.
  • [14] همان، ص374.
  • [15] همان.
  • [16] همان.
  • [17] همان.
  • [18] همان، ص358.
  • [19] همان، ص372 .
  • [20] همان، ص373.
  • [21] مالکی گمچی، اسدالله، روزشمار دفاع مقدس فرماندهی انتظامی استان آذربایجان غربی، تهران، پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، 1396، ص67.
  • [22] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص377.
  • [23] همان، ص359.
  • [24] حبیبی، ابوالقاسم، همان، ص243.
  • [25] همان، ص244؛ برزگر، علیرضا، روزشمار جنگ تحمیلی، تهران، انتشارات صداوسیما (سروش)، چ دوم، 1384، ص108.
  • [26] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص375.

تکمیل، ویرایش یا گزارش خطا