جمعه 17 اردیبهشت 1361؛ پانصدونودوسومین روز جنگ تحمیلی

در دومین مرحله از عملیات بیت‌المقدس (هشتمین روز از آغاز عملیات) نیروهای قرارگاه فتح و قرارگاه نصر از جاده اهواز ـ خرمشهر (در حدفاصل کیلومتر 80 تا کیلومتر 103)، سیزده کیلومتر به‌طرف غرب پیشروی کردند و قرارگاه فتح موفق شد برای نخستین‌بار از آغاز جنگ، به نوار مرزی (در محور مقابل کیلومتر 90) رسیده و حدود پنج کیلومتر آن را در اختیار گیرد. قرارگاه نصر هم موفق شد در دو کیلومتری مرز و پشت دژ مرزی موضع بگیرد. ارتش عراق با توجه ‌به احتمال محاصره قوای خود (دو لشکر زرهی و مکانیزه و پنج تیپ پیاده) در شمال منطقه عملیات (جنوب رودخانه کرخه‌کور) به‌سرعت آن‌ها را به‌‌طرف مرز عقب کشید و به تحکیم مواضع پدافندی خود در نوار مرزی طلائیه تا شلمچه و نیز منطقه شمال شلمچه و خرمشهر مشغول شد تا به این وسیله از ادامه پیشروی نیروهای ایران به‌طرف شلمچه و خرمشهر و داخل عراق جلوگیری کند.⁠[1] از افراد دشمن 482 نفر اسیر و سه هزار نفر کشته و زخمی شدند.⁠[2]

بالگردهای هوانیروز امروز و در چارچوب عملیات بیت‌المقدس، یک پایگاه موشکی و تعدادی از ادوات زرهی عراق را منهدم کردند.⁠[3]

نیروهای ژاندارمری در جبهه خرمشهر و آبادان، ده سنگر اجتماعی و انفرادی و چند پست دیده‌بانی عراق را منهدم کردند و خساراتی نیز به اسکله فاو وارد آوردند.⁠[4]

آتش توپخانه نیروی زمینی ایران، در منطقه بیاره، یک توپ ضدهوایی با مهمات، در هرگینه چند پست دیده‌بانی و در طُویله (کردستان عراق) چند کامیون ارتش عراق را منهدم کرد.⁠[5]

تیپ 3 مریوان (ارتش) با اجرای آتش در منطقه پاوه، دو خودرو ارتش عراق را با سرنشینانش نابود کردند. در منطقه سیدصادق چند ساختمان و یک توپ با خدمه و در منطقه گولپ بین خرمال و هانی‌گرمله (کردستان عراق)، تعدادی از سنگرهای دشمن منهدم شدند.⁠[6]

آبادان زیر آتش سلاح‌های سبک و سنگین دشمن قرار گرفت. به چهار منزل مسکونی خساراتی وارد شد و سه نفر شهید و 36 نفر مجروح شدند.⁠[7]

ضدانقلاب به پایگاه شیخیان (کردستان) حمله‌ور شد که با اقدام نیروهای پایگاه خنثی شد.⁠[8]

نیروهای لشکر 64 (ارتش)، سپاه پاسداران و بسیج عشایری روستاهای برده‌میش، شکم‌دریده و خاتون‌باغ در هشت‌کیلومتری محور مهاباد ـ میاندوآب (آذربایجان غربی) را از ضدانقلاب پاک‌سازی کردند. ده نفر از ضدانقلاب کشته و پانزده نفر مجروح شدند. به نیروهای نظامی تلفات و خساراتی وارد نشد.⁠[9]

ضدانقلاب به سپاه پاسداران مستقر در اشنویه (آذربایجان غربی) حمله کرد که با واکنش نیروهای نظامی مواجه و متواری شدند.⁠[10]

ضدانقلاب ساعت 22 به پاسگاه ژاندارمری هشتیان در ارومیه (آذربایجان غربی) حمله کردند. در این حمله تلفاتی به نیروهای خودی وارد نیامد.⁠[11]

دو مین از نوع ام14 و دو بسته نیترات گلیسرین به وزن سه کیلوگرم در جاده سردشت ـ بانه (کردستان) کشف و به‌وسیله تیم مهندسی پادگان سردشت (ارتش) خنثی شد.⁠[12]

ضدانقلاب به پایگاه‌های سد قشلاق و تونل سنندج حمله کرد که با آتش متقابل نیروهای نظامی، متواری شدند.⁠[13]

نیروهای سپاه پاسداران در جاده دیواندره ـ سقز (کردستان) با ضدانقلاب درگیر شدند و چهار ضدانقلاب را کشته و یک موشک‌انداز آرپی‌جی7 و یک تفنگ ژ3 به غنیمت گرفتند.⁠[14]

نیروهای ژاندارمری و سپاه پاسداران ارتفاعات گزگزاره اطراف پایگاه دهکلان را از ضدانقلاب پاک‌سازی کردند. چهار نفر از ضدانقلاب کشته و یک جیپ و دو تراکتور و چندین قطعه فرش به دست نیروهای نظامی افتاد. در این محل پایگاهی تشکیل شد و تعدادی از نیروهای ژاندارمری و سپاه پاسداران در محل باقی ماندند.⁠[15]

روستای برده‌میش از توابع مهاباد (آذربایجان غربی) توسط نیروهای ارتش، سپاه پاسداران و بسیج از ضدانقلاب پاک‌سازی شد. ده نفر از ضدانقلابیون کشته و پانزده نفر زخمی شدند. همچنین‌، دو خودرو منهدم و دو اسلحه انفرادی نیز به غنیمت درآمد.⁠[16]

اقدامات ضدانقلاب در تهران و شهرستان‌ها ادامه داشت: به دنبال کشف یک خانه تیمی سازمان مجاهدین خلق (منافقین) توسط کمیته انقلاب اسلامی (تهران) چهار نفر از منافقین دستگیر و مقداری اسناد درون‌گروهی به دست آمد؛ در درگیری بین پاسداران کمیته‌های انقلاب اسلامی و شهربانی با سه نفر از افراد سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در تهران، یک نفر از منافقین کشته و دو نفر همراه با مقداری جنگ‌افزار و مدارک و اسناد دستگیر شدند؛⁠[17] در ساعت 9 صبح دو فرد مسلح یک خودرو پیکان را در خیابان زنجان شمالی (تهران) ربودند.⁠[18]

در بانه (کردستان) دو خانواده عراقی خود را به نیروهای نظامی ایران تسلیم کردند.⁠[19]

شش هواپیمای عراق در ساعت‌های 9:46، 11:56، 14:52، 15:32، 16:59 و 17:39 هدف پدافند هوایی موشکی (هاگ تبوک) و هواپیماهای شکاری ایران قرار گرفتند و به ترتیب دو فروند اول در حوالی اهواز و چهار فروند بعدی در حوالی آبادان سرنگون شدند. یک خلبان میراژ هم اسیر شد.⁠[20]

هواپیماهای عراق، بیست مرتبه پل‌های نصب‌شده روی کارون را بمباران کردند که تلفات و ضایعاتی نداشت.⁠[21]

در محور اهواز ـ خرمشهر، در ساعت 10:45، چند هواپیمای عراق روی مواضع نیروهای ایران ظاهر و با آتش پدافند زمین به هوا متواری شدند.⁠[22]

یک فروند بالگرد عراق در منطقه شیخ‌قندی موسیان (ایلام) فرود آمد و خلبان آن دستگیر شد.⁠[23]

نیروی دریایی در جبهه خرمشهر و آبادان، یک دکل مخابراتی عراق را در فاو منهدم کردند و تعدادی از افراد دشمن کشته و زخمی شدند.⁠[24]

هیئتی از متخصصان سیستم‌های موشکی الجزایر و ایران به همراه مقامات سفارت الجزایر، بامداد امروز برای انجام تحقیقات و بررسی‌های لازم از آثار باقی‌مانده هواپیمای الجزایری، به محل سقوط این هواپیما (آذربایجان غربی) رفتند. هم‌زمان، هیئتی از ایران نیز برای شرکت در مراسم تشییع و تدفین قربانیان هواپیمای سرنگون‌شده الجزایری به این کشور سفر کرد.⁠[25] همچنین هیئت اعزامی از کشور ترکیه پس از بازدید از محل سقوط هواپیمای الجزایری به همراه هیئت ایرانی و الجزایری به کشور ترکیه مراجعت و لاشه موشک اصابت‌شده به هواپیمای مزبور نیز به فرودگاه ارومیه حمل شد.⁠[26]

حسنی مبارک‌، رئیس‌جمهور مصر، ضمن تأکید بر ادامه ارسال مهمات و تجهیزات نظامی به عراق گفت که ارسال این‌گونه کمک‌ها به‌منظور قدرت‌بخشیدن به نیروهای نظامی آن کشور است تا بتواند از طرق مسالمت‌آمیز مسائل مورد اختلاف با ایران را حل کند.⁠[27]

آمار تلفات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تا ساعت 8 صبح، 10694 شهید و 69159 مجروح، اسیر و مفقود اعلام شد.⁠[28]


منابع و ارجاعات:

  • [1] حبیبی، ابوالقاسم، روزشمار جنگ ایران و عراق- آزادسازی خرمشهر، کتاب نوزدهم، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران، 1397، ص292ـ290.
  • [2] پورداراب، سعید و نبی کریمی، تقویم تاریخ دفاع مقدس- فاتحین شلمچه، ج21، تهران، نشر آجا، 1387، ص440.
  • [3] همان، ص439.
  • [4] مطمئنیان آرانی، علی، اطلاعیه‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس، ج3، تهران، انتشارات عقیدتی سیاسی آجا، 1397، ص111.
  • [5] همان، ص112.
  • [6] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص446.
  • [7] همان، ص431.
  • [8] همان، ص447.
  • [9] همان، ص446.
  • [10] همان.
  • [11] مالکی گمچی، اسدالله، روزشمار دفاع مقدس فرماندهی انتظامی استان آذربایجان غربی، ج1، تهران، پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، مرکز اسناد، 1395، ص69.
  • [12] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص447.
  • [13] همان.
  • [14] همان.
  • [15] همان.
  • [16] حبیبی، ابوالقاسم، همان، ص297.
  • [17] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص465 و 466.
  • [18] همان، ص449.
  • [19] همان، ص447.
  • [20] همان، ص448.
  • [21] همان.
  • [22] همان، ص448 و 449.
  • [23] همان، ص440.
  • [24] مطمئنیان آرانی، علی، همان، ص111.
  • [25] حبیبی، ابوالقاسم، همان، ص300.
  • [26] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص449.
  • [27] حبیبی، ابوالقاسم، همان، ص301.
  • [28] پورداراب، سعید و نبی کریمی، همان، ص449.

تکمیل، ویرایش یا گزارش خطا