خرازی دهکری، حسین
حسین خرازی دهکری، فرمانده لشکر 14 امام حسین «ع» سپاه پاسداران اصفهان بود که 8 اسفند 1365 در عملیات کربلای 5 به شهادت رسید.
حسین خرازی دهکردی، جمعه اول شهریور 1336، در محله «کوی کلم» اصفهان به دنیا آمد. به دلیل جو مذهبی خانواده، از کودکی به فعالیتهای مذهبی روی آورد و در کنار مدرسه به یادگیری علوم دینی پرداخت.[1]
حسین در 1355 پس از گرفتن دیپلم در رشته طبیعی در دبیرستان نمونه اصفهان (شبانه)، در دانشگاه شیراز پذیرفته شد، اما به علت مشکلات مالی، از ادامه تحصیل بازماند و به سربازی رفت[2] و به منطقه ظفار در کشور عمان اعزام شد. وی در سال 1357 به دنبال پیام امام خمینی مبنی بر فرار سربازان از پادگانها و سربازخانهها، به همراه برادرش از سربازی گریخت و به نیروهای انقلاب پیوست.[3]
حسین خرازی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به عضویت کمیته دفاع شهری اصفهان که پس از مدتی به سپاه پاسداران تبدیل شد، درآمد و به دلیل آشنایی با تجهیزات نظامی، مسئول اسلحهخانه این کمیته شد. در پاییز 1358، برای مبارزه با ضدانقلاب به همراه 120 نفر از اعضای سپاه استان اصفهان، به گنبدکاووس و بندر ترکمن رفت اما پیشنهاد فرماندهی نیروهای اصفهان را در این مأموریت نپذیرفت و به عنوان فرمانده دسته در پاکسازی شهر گنبد شرکت کرد. پس از ایجاد امنیت در ترکمنصحرا، فرمانده عملیات سپاه بندر ترکمن شد و پس از سه ماه به اصفهان بازگشت. با آغاز بحران کردستان، به کردستان و شهر پاوه رفت و سپس در آزادسازی سنندج از دست ضدانقلاب، حضور یافت و فرمانده گردان ضربت سپاه سنندج شد. وی در این سمت در آزادسازی و پاکسازی شهرهای کردستان از قبیل دیواندره، سقز، بانه، مریوان و سردشت نقش داشت.[4]
با آغاز جنگ تحمیلی، به جبهههای جنوب آمد و از سوی سیدیحیی (رحیم) صفوی (فرمانده ستاد عملیات جنوب سپاه)،[5] از نیمه دوم بهمن 1359، فرمانده منطقه عملیاتی دارخوین شد. نیروهای خرازی در طی چند ماه، موفق شدند با 3 گروهان، مواضع لشکر زرهی عراق در شرق جاده اهواز به آبادان را درهم بشکنند که نقش مؤثری در روند سیاسی و نظامی آن دوره جنگ ایفا کرد. همزمان با این عملیات، در 21 خرداد 1360، امام خمینی سید ابوالحسن بنیصدر را از فرماندهی کل قوا عزل کردند و این عملیات «فرمانده کل قوا خمینی روح خدا» نام گرفت.[6] با این عملیات، هسته اصلی تیپ امام حسین «ع» شکل گرفت و پس از عملیات ثامنالائمه «ع» و شکست حصر آبادان، در آذر 1360، تیپ امام حسین «ع» با استفاده از غنیمتهای جنگی به دست آمده از دشمن، تشکیل و حسین خرازی فرمانده آن شد.[7] در ادامه، حسین خرازی و نیروهایش، در قالب تیپ امام حسین «ع»، در عملیاتهای طریقالقدس،[8] مولای متقیان «ع»،[9] فتحالمبین،[10] بیتالمقدس،[11] رمضان،[12] محرم،[13] والفجر مقدماتی،[14] والفجر 1،[15] والفجر 2،[16] والفجر 4،[17] خیبر،[18] بدر،[19] والفجر 8،[20] کربلای 3،[21] کربلای 4،[22] و کربلای 5[23] شرکت کردند.
خرازی در سال 1364 ازدواج کرد که حاصل آن، یک فرزند پسر به نام مهدی است.[24]
دست راست خرازی در جریان عملیات خیبر قطع شد،[25] اما بعد از مدتی مجدداً به جبههها بازگشت و فرماندهی نیروهای اصفهان را که همزمان با عملیات محرم به لشکر ارتقا یافته بود برعهده گرفت.[26]
سرانجام حسین خرازی فرمانده لشکر 14 امام حسین «ع»، 8 اسفند 1365 در عملیات کربلای 5 در شلمچه و نهر جاسم، بر اثر اصابت گلوله خمپاره به شهادت رسید[27] و پس از تشییع، در گلزار شهدای اصفهان به خاک سپرده شد.[28]
در بخشی از وصیتنامه شهید آمده است: «از تمام اقشار ملت... خواهشمند است که موفقیت اسلام و انقلاب و کشور را در نظر گرفته و صبر بیشتری کنید و توجه داشته باشید که در مشکلات است که انسانها آزمایش میشوند. کاری نکنید خدا نیاورد آن روز را که شما در مقابل شهدا و خانوادههای محترمشان جوابی نداشته باشید که بدهید».[29]
آیتالله خامنهای (رئیسجمهور) در پیامی به مناسب شهادت حسین خرازی، سرنوشت شهید خرازی را صفحه درخشندهای از تاریخ ملت دانستند که در طول شش سال جنگ، قلههایی از افتخار و شرف را فتح کرده بود و اینک به قله رفیع شهادت دست یافته است.[30]
پس از شهادت حسین خرازی، سیدمرتضی آوینی (شهید) قسمت چهاردهم از مجموعه سوم مستند «روایت فتح» با عنوان «علمدار» را به شهید خرازی اختصاص داد.
یک بزرگراه در اصفهان، شهرکرد و یک شهرک در منطقه 22 تهران به یاد این شهید نامگذاری شده است.[31]
سردیس سردار شهید حسین خرازی همزمان با سوم خرداد 1400، سالروز آزادسازی خرمشهر، در میدان شهداء اصفهان، نصب شد.[32]
کتابهای پروانه در چراغانی از سوره مهر، عقیق از نشر شهید کاظمی، زندگی با فرمانده از نشر یا زهرا، یادگاران 7: کتاب خرازی از روایت فتح، نامههای ناشناس از انتشارات امیرکبیر، به خرمشهر رسیدیم: حماسه شهید حسین خرازی فرمانده لشکر 14 امام حسین (ع) از بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس و آقای مدیر از نشر دارخوین، از جمله آثار مکتوب درباره این شهید است؛ مستند «آستین خالی» نیز روایت زندگی سردار خرازی از دریچه خاطرات همرزمان شهید است.
منابع و ارجاعات
- [1]. ماهنامه شاهد یاران، «شیر میدانهای نبرد»، ش 106، مرداد 1393، ص 4.
- [2]. یکتا، حسین، «خرازی، حسین»، دانشنامه جهان اسلام، ج 15، تهران، بنیاد دائرهالمعارف اسلامی، ص 277.
- [3]. ماهنامه شاهد یاران، همان.
- [4]. منتظرالقائم، اصغر، «نقش شهید حاج حسین خرازی در تغییرات سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی ایران در دوران دفاع مقدس»، فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، دوره 7، ش 25، بهمن 1396، ص 133.
- [5]. اردستانی، حسین، تاریخ شفاهی دفاع مقدس (روایت سید یحیی صفوی - از سنندج تا خرمشهر)، ج 1، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، 1399، ص 22.
- [6]. منتظرالقائم، اصغر، همان، ص 133 و 134.
- [7]. همان، ص 134 و 135.
- [8]. همان، ص 135.
- [9]. همان.
- [10]. همان، ص 136.
- [11]. همان، ص 137.
- [12]. همان.
- [13]. همان.
- [14]. همان، ص 138.
- [15]. همان.
- [16]. همان.
- [17]. همان.
- [18]. همان.
- [19]. همان.
- [20]. همان.
- [21]. همان، ص 139.
- [22]. همان، ص 140.
- [23]. همان.
- [24]. ماهنامه شاهد یاران، «مصداق واقعی «اشداء علی الکفار رحماء بینهم» بود: مروری بر وجوه اخلاقی و رفتاری شهید خرازی در گفت و شنود شاهد یاران با سردار احمدرضا واعظ شوشتری، همرزم و از بستگان نزدیک شهید»، ش 106، مرداد 1393، ص 42.
- [25]. منتظرالقائم، اصغر، همان، ص 138.
- [26]. همان.
- [27]. همان، ص 140.
- [28]. همان، ص 141.
- [29]. ماهنامه شاهد یاران، «راه ما راه حق است...؛ متن وصیتنامه علمدار و فرمانده جانباز لشکر 14 امام حسین (ع)، سردار شهید حاج حسین خرازی»، ش 106، مرداد 1393، ص 93.
- [30]. خبرگزاری دفاع مقدس، «پیام تسلیت حضرت آیتالله خامنهای در پی شهادت حسین خرازی»، https://dnws.ir/002kQN.
- [31]. سایت ایرنا، کد خبر: 84393173، 14/4/1400.
- [32]. همان، کد خبر: 84341441، 3/3/1400.
