سازمان پیشمرگان مسلمان کرد
سجاد نادریپور
11 بازدید
سازمان پیشمرگان مسلمان کرد، گروهی مردمی بود که در پاییز 1358 و به ابتکار محمد بروجردی (شهید) با هدف آزادسازی استانهای غرب و شمال غرب کشور از اشغال ضدانقلاب تشکیل و در سال 1362، در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادغام شد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به آشوب کشیده شدن مناطق کُردنشین کشور توسط ضدانقلاب، گروهی از مردم بومی کردستان که بخشی از آنها پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به عنوان «جوانمرد» با ژاندارمری همکاری میکردند، مجبور به مهاجرت به استانهای مجاور (همدان، زنجان، کرمانشاه، ارومیه و تهران) شدند. در ادامه به ابتکار محمد بروجردی (فرمانده سپاه غرب کشور) و تأیید شورای انقلاب و امام خمینی، این نیروها در قالب سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد سازماندهی شدند.[1]
هدف از تشکیل سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد، سازماندهی افراد علاقهمند به نظام جمهوری اسلامی، بازگرداندن افراد وفادار به نظام جمهوری اسلامی به شهرهای خود، برقراری امنیت پایدار به کردستان با مسئولیت افراد بومی، زمینهسازی برای ارائه خدمات اقتصادی، فرهنگی و... به مردم منطقه و کمک به مردم منطقه برای رهایی یافتن از یوغ ضدانقلاب بود.[2]
بیشتر افراد سازمان پیشمرگان را مردم بومی کرد زبان و اهل سنت شافعیمذهب تشکیل داده بودند. البته تعداد اندکی از شیعیان شهرهای قروه و بیجار و بسیجیان غیربومی نیز در سازمان پیشمرگان عضو بودند.[3]
لباس رسمی اعضای سازمان پیشمرگان، پیراهنی همانند لباس نظامیان بود که بر روی دوشهایش دکمه و محلی شبیه محل نصب درجه تعبیه شده بود و بر روی بازوی سمت چپ، آرم سازمان نصب میشد. شلوار گشاد که امکان تحرک و جابهجایی آسان در ارتفاعات و کوهها را به افراد میداد، سربند دو رنگ که به اقتباس از پیشمرگان ملامصطفی بارزانی (از مبارزان کُرد عراقی علیه حکومت صدام) بسته میشد و سر فرد را از گرما و سرما در امان نگه میداشت و شالی که به دور کمر بسته میشد و افراد را در برابر سرمای زمستان، محافظت میکرد، از اجزای این لباس بود.[4]
نیروهای سازمان پیشمرگان در طول جنگ تحمیلی و تا پیش از ادغام در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در عملیاتهای آزادسازی کامیاران،[5] آزادسازی سنندج،[6] آزادسازی سقز،[7] آزادسازی مریوان،[8] آزادسازی جاده سنندج- دهگلان،[9] آزادسازی جاده سنندج - دیواندره،[10] آزادسازی جاده سنندج- کامیاران،[11] آزادسازی جاده سنندج- مریوان،[12] آزادسازی جاده سقز- دیواندره،[13] آزادسازی جاده سقز- بوکان،[14] آزادسازی جاده کامیاران- روانسر،[15] آزادسازی جاده بانه- سردشت،[16] آزادسازی دزلی،[17] آزادسازی منطقه موچش،[18] آزادسازی روستاهای کامیاران- سنقر،[19] آزادسازی ژاورود غربی،[20] آزادسازی منطقه کامیاران- سروآباد،[21] آزادسازی منطقه سقز- دیواندره- تکاب،[22] عملیات شهید کاظمی،[23] عملیات شهید حسینی،[24] عملیات اورامان تخت،[25] عملیات بعثت[26] در استان کردستان و عملیاتهای آزادسازی جاده مهاباد- میاندوآب،[27] آزادسازی جاده میاندوآب- بوکان،[28] آزادسازی جاده پیرانشهر- میرآباد- سردشت[29] و عملیات شهید فتحی[30] در استان آذربایجان غربی شرکت کردند.
اقدامات فرهنگی با هدف تبیین ماهیت گروهکهای تروریستی تجزیهطلب در بین مردم، از دیگر فعالیتهای سازمان پیشمرگان کرد مسلمان بود. انتشار مجلات «فریاد آزادی مسلمان کُرد»، «خبرنامه سازمان پیشمرگان کُرد مسلمان»، نشریات دورهای، ویژهنامه و کتاب در کنار ایجاد تشکلهای مردمی مختلف مانند «گروه وحدت مسلمین»، «گروه جوانان مسلمان کُرد» و «گروه مسلمانان مبارز سنندج» از جمله این اقدامات فرهنگی بود.[31]
اعضای سازمان پیشمرگان، در طول فعالیت خود چند مرتبه با امام خمینی دیدار داشتند که در این دیدارها، امام خمینی از کوشش آنها در برقراری امنیت در مناطق کُردنشین، تقدیر و از آنها حمایت کردند.[32]
سازمان پیشمرگان مسلمان کرد، در سال ۱۳۶2 با هدف ارتقاء توان عملیاتی و انسجام بیشتر، در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادغام شد و اعضای آن در یگانهای مختلف این سازمان به فعالیت خود ادامه دادند.[33]
در طول جنگ تحمیلی بیش از 1000 نفر از اعضای سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد به شهادت رسیدند[34] که سعید توفیقی، محمد جعفری، مسعود غمیان، جمیل شهسواری، ابراهیم مرادی، جلال بارنامه، عثمان فرشته، پرویز کاکسوندی، محمدامین رحمانی، مصطفی طیاره، ایرج نصرتزاد، ملامحمدرشید علومی، ملاامین حیدری، داریوش دانشپایه، خیرالله مؤمنی، حبیبالله لطفی، احمد احمدی، سعید آزادی، محمد رستاد، محمود بهرامی، علی درخشان، وجیهه طهماسبپور، کشور مرادیان، مریم امینپور، حنیفه رستمی، آمنه حسینی، فرشته باخویشی، ماهی شرافت ایزدی، مهین اویسی، ناهید فاتحی کرجو، عایشه اداک، شمسی فاتحی، فاطمه اسدی، خدیجه شاهمحمدی و قمرناز فریدی، از شهدای شاخص هستند.
«فریاد آزادی: پیشمرگ مسلمان کُرد (1395، انتشارات فاتحان)»، «مقصد پرواز (1395، انتشارات صریر)»، «مامو رحیم (1397، انتشارات کتابچه)»، «سرداران بیتکرار (1401، انتشارات اندازیار)» و «عثمان فرشته (1398، انتشارات موزه انقلاب اسلامی)» از جمله آثار مکتوب درباره سازمان پیشمرگان کُرد مسلمان است.
[1]. فصلنامه نگین ایران، «شکلگیری سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد»، سال شانزدهم، ش 60، بهار 1397، ص 31-28.
[2]. زندی، فردین، سازمان پیشمرگان کرد مسلمان از شکلگیری تا انحلال، مقطع کارشناسی ارشد رشته تاریخ گرایش انقلاب اسلامی، دانشگاه خوارزمی، استاد راهنما: دکتر اسماعیل چنگیزی، بهمن 1395، ص 23.
[3]. همان، ص 26.
[4]. همان، ص 25.
[5]. صادقی، رضا، کردستان در جنگ ضد شورشگری و دفاع مقدس، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1390، ص 42.
[6]. همان، ص 46-44.
[7]. همان، ص 50.
[8]. همان، ص 54.
[9]. همان، ص 60.
[10]. همان، ص 64.
[11]. همان، ص 66.
[12]. همان، ص 68.
[13]. همان، ص 70.
[14]. همان، ص 72.
[15]. همان، ص 76.
[16]. همان، ص 78.
[17]. همان، ص 84.
[18]. همان، ص 86.
[19]. همان، ص 88.
[20]. همان، ص 90.
[21]. همان، ص 92.
[22]. همان، ص 94.
[23]. همان، ص 96.
[24]. همان، ص 98.
[25]. همان، ص 108.
[26]. همان، ص 110.
[27]. صادقی، رضا، آذربایجان غربی در جنگ با ضد انقلاب و دفاع مقدس، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1391، ص 84.
[28]. همان، ص 86.
[29]. همان، ص 90.
[30]. همان، ص 108.
[31]. زندی، فردین، همان، ص 34-32.
[32]. موسویالخمینی، سید روحالله، صحیفه امام خمینی (ره)، ج 12، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، 1378، ص ۲۸۴؛ همان، ج ۱۳، ص 23-۲۲؛ همان، ج ۱۴، ص 31-26.
[33]. زندی، فردین، همان، ص 114 و 115.
[34]. خبرگزاری مهر، 13 بهمن 1393، «کردستان هزار پیشمرگ مسلمان کرد را تقدیم انقلاب اسلامی کرده است»، https://www.mehrnews.com/news/2483569/.
