سپاهیان محمد «ص»

سپاهیان محمد «ص»، عنوان اعزام سراسری نیروهای بسیجی به جبهه‌های جنگ بود که به مناسبت هفتمین سالگرد تأسیس سازمان بسیج مستضعفین از ابتدای آذر 1365 آغاز و 13 آذر همان سال با تجمع صدهزار نفری بسیجیان در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.

سال 1365، ششمین سال جنگ تحمیلی، در حالی آغاز شد که نیروهای نظامی ایران قصد داشتند عملیات سالانه بزرگی انجام دهند.⁠[1] در همین حال ضدانقلاب شایع کرده بود که رزمندگان از جنگ خسته شده و جبهه‌های نبرد خالی از نیروی نظامی است؛ و با طرح مسائلی نظیر لزوم تحصیل جوانان، سعی می‌کرد آنها را از رفتن به جبهه‌های نبرد بازدارد. در این اوضاع و احوال، به ابتکار سازمان بسیج مستضعین و به مناسبت هفتمین سالگرد تشکیل این سازمان و در روزهای میلاد پیامبر اسلام «ص»، طرح اعزام یکصدهزار نفر بسیجی به جبهه‌های جنگ با عنوان سپاه محمد «ص» آغاز شد؛ بر اساس این طرح، هر یک از 2.1500 پایگاه مقاومت بسیج در سراسر کشور، پنج‌ نفر از نیروهای خود را برای برگزاری مراسم روز 12 آذر در ورزشگاه آزادی اعزام کردند⁠[2] تا پس از مراسم به جبهه اعزام شوند.⁠[3]

انتشار این خبر، بازتاب فراوانی در کشور یافت و مسئولان، سازمان‌ها و نهادهای مختلف کشور، از جمله ارتش،⁠[4] مجلس شورای اسلامی،⁠[5] وزارت آموزش‌وپرورش،⁠[6] سپاه پاسداران،⁠[7] ائمه جمعه، شورای‌عالی قضایی،⁠[8] جامعه روحانیت مبارز،⁠[9] بنیاد شهید⁠[10] و دفتر تحکیم وحدت⁠[11] از آن استقبال کردند.

آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای (رئیس‌جمهور؛ شهید) در دیدار با سفیر ترکیه در تهران، اعزام سپاه محمد «ص» را ناشی از اشتیاق مردم برای حضور در جبهه‌ها و عزم ایران برای پیروزی در جنگ دانستند.⁠[12]

حجت‌الاسلام‌ اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، در مراسم بدرقه نیروهای پیشتاز سپاه محمد «ص» استان آذربایجان شرقی، اعلام کرد سپاهیان محمد «ص» با ضربات قاطع خود، انتقام خون شهدا را خواهند گرفت و به ‌زودی پیروزمندانه به شهرهای خود باز خواهند گشت.⁠[13]

3 آذر 1365 اعلام شد که بیش از صد هزار نفر از بسیجیان ثبت‌نـام کرده‌اند.⁠[14] به دعوت آیت‌الله سیدمحمدباقر حکیم، رئیس مجلس اعلای عراق⁠[15] نیز بیش از ده‌ هزار نفر از مخالفین عراقی صدام و اسرای داوطلب عراقی به این سپاه پیوستند.⁠[16]

از چند روز پیش از برگزاری تجمع بسیجیان در ورزشگاه آزادی، داوطلبان حضور ‌در جبهه‌های جنگ، با برگزاری تجمعاتی در شهرهای مختلف کشور، آمادگی خود را برای حضور در سپاه محمد «ص» اعلام می‌کردند. بعضی از داوطلبان نیز پیش از برگزاری تجمع 12 آذر، تحت‌ عنوان گردان‌های پیشتاز سپاه محمد «ص» به مناطق عملیاتی اعزام ‌شدند.⁠[17]

همزمان با آغاز این طرح، مطبوعات با شعارهای «سرزمین کربلا در انتظار سپاه محمد (ص) لحظه‌شماری می‌کند»،⁠[18] «کربلا سپاه محمد (ص) می‌آید»،⁠[19] «پیش به ‌سوی جبهه‌ها با سپاهیان محمد (ص)»،⁠[20] «زیارت کربلا با سپاه محمد (ص)»⁠[21] و «خواهران بسیجی، حامیان سپاه محمد (ص)»،⁠[22] به استقبال تجمع بسیجیان در ورزشگاه آزادی تهران رفتند.

برگزاری نمایشگاه بزرگ سپاهیان محمد (ص) در تهران⁠[23] و تولید موسیقی «سپاه محمد (ص) می‌آید» توسط گروه کُر سازمان صداوسیما از دیگر اقدامات تبلیغاتی درباره این سپاه بود.

روز 12 آذر 1365، با وجود احتمال حمله هوایی عراق،⁠[24] صد هزار نفر از بسیجیان که در قالب سپاه محمد «ص» سازماندهی شده بودند، در ورزشگاه آزادی تهران تجمع کردند. در این مراسم، پس از اجرای سرود، به ترتیب حجت‌الاسلام محمدعلی رحمانی (فرمانده بسیج)، حجت‌الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی و آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای (شهید) سخنرانی کردند.⁠[25] همزمان با این مراسم، در سایر استان‌ها و شهرستان‌ها نیز نیروهای داوطلب به جبهه‌های جنگ اعزام شدند.⁠[26]

نیروهای اعزامی به ورزشگاه آزادی، 48 ساعت در تهران حضور داشتند؛ استان گیلان 25 تُن برنج، استان مازندران میوه و استان خراسان روغن نباتی را برای تغدیه این نیروها بر عهده گرفتند.⁠[27] رئیس بنیاد مستضعفان نیز زیرمجموعه این بنیاد را موظف به همکاری  در تأمین نیازهای این سپاه کرد.⁠[28]

21 روز پس از اعزام سپاه محمد «ص» ‌ به مناطق عملیاتی جنوب، عملیات کربلای 4 انجام شد که چون دشمن از آن اطلاع یافته بود، در کمتر از 24ساعت متوقف شد.⁠[29] البته 15 روز بعد نیروهای سپاه محمد «ص» در عملیات کربلای 5 موفق به شکست دشمن و دستیابی به اهداف مورد نظر شدند.⁠[30] پس از عملیات کربلای 5 (19 دی 1365) بود که شورای امنیت سازمان ملل، قطعنامه 598 را به تصویب رساند و برای اولین‌بار مطالبات ایران را برای پایان جنگ به رسمیت شناخت.⁠[31]


منابع و ارجاعات

  • [1]. درودیان، محمد، سیری در جنگ ایران و عراق - آغاز تا پایان، ج 6، چ هفتم، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1383، ص 159.
  • [2]. خبرگزاری ایسنا، «ناگفته‌های تشکیل بسیج، گشت‌ ثارالله و جذب کمک‌های خارجی برای جبهه‌ها از زبان رحمانی»، isna. ir/xd4px2.
  • [3]. روزنامه جمهوری اسلامی، سال هشتم، ش 2166، ص 12.
  • [4]. همان، ش 2167، ص 4.
  • [5]. همان، ص 11.
  • [6]. همان.
  • [7]. همان.
  • [8]. همان، ش 2169، ص 12.
  • [9]. همان.
  • [10]. همان.
  • [11]. همان.
  • [12]. همان، ش 2171، ص 12.
  • [13]. همان، ش 2174، ص 12.
  • [14]. همان، ش 2170، ص 1.
  • [15]. همان، ش 2168، ص 4.
  • [16]. همان، ش 2169، ص 12.
  • [17]. همان، ش 2172، ص 11.
  • [18]. همان، ش 2170، ص 1.
  • [19]. همان، ش 2174، ص 1.
  • [20]. همان.
  • [21]. همان، ش 2171، ص 1.
  • [22]. همان، ش 2176، ص 1.
  • [23]. همان، ش 2172، ص 12.
  • [24]. هاشمی رفسنجانی، اکبر، اوج دفاع - کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی 1365، تهران، نشر معارف انقلاب، 1388، ص 362.
  • [25]. رجانیوز، «روایتی از گروه سرود خرم‌آباد و اجرای آن در اعزام یکصد هزار نفری سپاهیان محمد رسول الله (ص) به جبهه‌ها»، http://rajanews.com/node/260830.
  • [26]. روزنامه جمهوری اسلامی، سال هشتم، ش 2179، ص 2.
  • [27]. خبرگزاری ایسنا، همان.
  • [28]. روزنامه جمهوری اسلامی، سال هشتم، ش 2171، ص 2.
  • [29]. درودیان، محمد، همان، ص 159.
  • [30]. همان، ص 161-159.
  • [31]. سوداگر، احمد، جنگ و قطعنامه‌های سازمان ملل متحد، قم، انتشارات ولاء منتظر، 1391، ص 166 و 167.

تکمیل، ویرایش یا گزارش خطا