مفاهیم و اصطلاحات
گاهشمار اقدامات سازمان ملل متحد در جنگ تحمیلی (سال 1365)
سجاد نادریپور
3 Views
ارکان مختلف سازمان ملل در طول جنگ تحمیلی، با ادعای حل و فصل منازعه میان دو کشور عراق و ایران، به تصویب قطعنامه، ارسال کمیته حقیقتیاب، برگزاری نشست شورای امنیت و... اقدام کردند. البته در عمل تحت تأثیر قدرتهای بزرگ و دو ابرقدرت آن دوره (امریکا ـ شوروی)، اقدام قابل توجهی برای پایان دادن به جنگ تحمیلی و کاهش آسیبهای مردم ایران انجام نشد.
1 فروردین 1365 / 21 مارس 1986
- بیانیه رئیس شورای امنیت درباره نگرانی از بهکارگیری سلاحهای شیمیایی از سوی عراق و محکوم کردن این اقدام، نگرانی از طولانی شدن مناقشه و خسارات مادی و انسانی آن و خطر گسترش آن به کشورهای منطقه منتشر شد.[1]
5 فروردین 1365 / 25 مارس 1986
- بیانیه دبیرکل سازمان ملل در مورد محکومیت استفاده عراق از تسلیحات شیمیایی علیه نیروهای ایران از سوی شورای امنیت و تأکید بر قطعنامه 582 شورای امنیت منتشر شد.[2]
27 فروردین 1365 / 16 آوریل 1986
- ضمیمه 6 گزارش هیئت اعزامی دبیرکل جهت تحقیق درباره ادعاهای استفاده از سلاحهای شیمیایی در مناقشه بین ایران و عراق: گزارش تکمیلی مورخ 20 مارس 1986 (29 اسفند 1364)پزشک متخصص هیئت و تأیید استفاده از گاز خردل و عاملهای شیمیایی مهلک توسط عراق منتشر شد.[3]
7 شهریور 1365 / 29 آگوست 1986
- نامه رئیس شورای امنیت به دبیرکل سازمان ملل در مورد نگرانی از تشدید جنگ و افزایش حمله به کشتیهای بازرگانی، تأیید قطعنامه 582 و حمایت از تلاشهای دبیرکل خصوصاً در جلوگیری از بهکارگیری تسلیحات شیمیایی و حمله به مناطق غیرنظامی منتشر شد.[4]
16 مهر 1365 / 8 اکتبر 1986
- با درخواست اتحادیه عرب، قطعنامه 588 شورای امنیت به اتفاق آرا، به تصویب رسید.[5]
5 آذر 1365 / 26 نوامبر 1986
- گزارش دبیرکل به شورای امنیت درباره اقدامات انجام شده در خصوص اجرای قطعنامه 582 از سوی ایران و عراق، موضع آنها در قبال این قطعنامه و طرح هشت مادهای دبیرکل، توصیه به اجرای اصل آزادی کشتیرانی و عدم حمله به کشتیهای بیطرف و نگرانی از گسترش حوزه حملات علیه کشتیها، به انضمام مکاتبات فیمابین منتشر شد.[6]
1 دی 1365 / 22 دسامبر 1986
- یادداشت رئیس شورای امنیت سازمان ملل درباره بررسی گزارش دبیرکل سازمان ملل که در سند 18480/S منتشر شد و اعلام نگرانی عمیق از وضعیت میان ایران و عراق و افزایش حملات به اهداف غیرنظامی، کشتیهای بازرگانی و تأسیسات نفتی کشورهای ساحلی، تأکید بر اجرای قطعنامههای 582 و 588 شورای امنیت و حمایت از ادامه تلاشهای دبیرکل در جهت پایان بخشیدن به مناقشه منتشر شد.[7]
26 دی 1365 / 16 ژانویه 1987
- بیانیه رئیس شورای امنیت سازمان ملل در مورد ابراز نگرانی از وضعیت بحرانی منطقه و گسترش مناقشات میان ایران و عراق، تأکید بر بیانیههای شورا در مورخ 21 مارس (1 فروردین 1365) و 22 دسامبر 1986 (اول دی 1365)، لزوم پذیرش قطعنامههای 582 و 588 و درخواست ادامه فعالیتهای دبیرکل سازمان ملل، منتشر شد.[8]
2 بهمن 1365 / 22 ژانویه 1987
- ضمیمه گزارش دبیرکل پیرو قطعنامه 552، درباره حمله به کشتیها در خلیج فارس در تاریخ 24 دسامبر 1986 (3 دی 1365) منتشر شد.[9]
[1]. خرمی، محمدعلی، جنگ ایران و عراق در اسناد سازمان ملل، ج 5، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1388، ص 153 و 154.
[2]. همان، ص 158 و 159.
[3]. همان، ص 166 و 167.
[4]. همان، ص 218.
[5]. همان، ص 282؛ سوداگر، احمد، جنگ و قطعنامههای سازمان ملل، چ دوم، قم، انتشارات ولاء منتظر، 1391، ص 161.
[6]. خرمی، محمدعلی، همان، ص 317-302.
[7]. همان، ص 332 و 333.
[8]. همان، ج 6، ص 67 و 68.
[9]. همان، ص 75.
