مفاهیم و اصطلاحات

گاهشمار اقدامات سازمان ملل متحد در جنگ تحمیلی (سال 1366)

سجاد نادری‌پور
3 Views

ارکان مختلف سازمان ملل در طول جنگ تحمیلی، با ادعای حل و فصل منازعه میان دو کشور عراق و ایران، به تصویب قطعنامه، ارسال کمیته حقیقت‌یاب، برگزاری نشست شورای امنیت و... اقدام کردند. البته در عمل تحت تأثیر قدرت‌های بزرگ و دو ابرقدرت آن دوره (امریکا ـ شوروی)، اقدام قابل توجهی برای پایان ‌دادن به جنگ تحمیلی و کاهش آسیب‌های مردم ایران انجام نشد.

18 اردیبهشت 1366 / 8 می 1987

- یادداشت دبیرکل سازمان ملل به شورای امنیت به پیوست گزارش مفصل تیم تحقیق در مورد به‌کارگیری سلاح‌های شیمیایی در جنگ ایران و عراق (تاریخ بازدید 22 آوریل تا 3 می 1987) منتشر شد.[1]

24 اردیبهشت 1366 / 14 می 1987

- یادداشت رئیس شورای امنیت مبنی بر نگرانی اعضای شورا از استفاده نیروهای عراق از تسلیحات شیمیایی علیه نیروهای ایران، محکوم کردن به‌کارگیری تسلیحات شیمیایی، تأکید بر رعایت مفاد پروتکل ژنو، نگرانی از طولانی شدن منازعه و خطر گسترش آن و درخواست همکاری طرفین با دبیرکل منتشر شد.[2]

28 اردیبهشت 1366 / 18 می 1987

- ضمیمه شماره 3 گزارش هیئت اعزامی دبیرکل جهت تحقیق در مورد ادعاهای استفاده از سلاح‌های شیمیایی در مناقشه میان جمهوری اسلامی ایران و عراق شامل خلاصه گزارش مصدومانی که دکتر مانوئل دومینگوئز معاینه نموده (همراه با علائم بالینی) منتشر شد.[3]

5 خرداد 1366 / 26 می 1987

- اصلاحیه گزارش هیئت اعزامی دبیرکل برای تحقیق در مورد ادعاهای استفاده از سلاح‌های شیمیایی در مناقشه میان جمهوری اسلامی ایران و عراق منتشر شد.[4]

29 تیر 1366 / 20 جولای 1987

- به ‌دنبال پیروزی‌های پی‌درپی نظامی ایران در خاک عراق،[5] در جلسه 2750 شورای امنیت، قطعنامه 598 به اتفاق آرا، به تصویب رسید.[6] پس از صدور قطعنامه، عراق بلافاصله آن را پذیرفت، اما ایران نه این قطعنامه را پذیرفت و نه آن را رد کرد.[7]

6 مرداد 1366 / 28 جولای 1987

- بیانیه دبیرکل در خصوص وضعیت میان ایران و عراق و قطعنامه 598 منتشر شد.[8]

9 آذر 1366 / 30 نوامبر 1987

- یادداشت دبیرکل مبنی بر ارسال نامه مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای اعضای مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل در خصوص حملات عراق به نیروگاه انرژی اتمی بوشهر به انضمام مکاتبات رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی منتشر شد.[9]

3 دی 1366 / 24 دسامبر 1987

- بیانیه رئیس شورای امنیت، در اجلاس 2779 درباره نگرانی از کندی و عدم پیشرفت مذاکرات دبیرکل سازمان ملل با نمایندگان ایران و عراق و تأکید مجدد بر اجرای قطعنامه 598 صادر شد.[10]

10 دی 1366 / 31 دسامبر 1987

- بیانیه دبیرکل در خصوص موضوعات تحت بررسی در شورای امنیت درباره وضعیت میان ایران و عراق و اشاره به بیانیه 24 دسامبر 1987 (3 دی 1366) شورای امنیت منتشر شد.[11]

- ضمیمه گزارش دبیرکل پیرو قطعنامه 552 درباره حملات و حوادث گزارش ‌شده از سوی دولت‌ها و سازمان بین‌المللی دریانوردی در خلیج فارس از اول ژانویه تا آخر دسامبر 1987 (11 دی 1365 تا 10 دی 1366) منتشر شد.[12]

6 بهمن 1366 / 26 ژانویه 1988

- گزارش دبیرکل پیرو قطعنامه 522 (1984) درباره حوادث گزارش‌شده از سوی دولت‌ها و سازمان دریانوردی بین‌المللی از 1 ژانویه تا 31 دسامبر 1987 منتشر شد.[13]

26 اسفند 1366 / 16 مارس 1988

- یادداشت رئیس شورای امنیت سازمان ملل درباره نگرانی عمیق از مناقشات ایران و عراق و درخواست توقف مخاصمات علیه مناطق غیرنظامی و اجرای هرچه سریع‌تر قطعنامه 598 (1987) از طریق مذاکرات دبیرکل با نمایندگان دو کشور منتشر شد.[14]

- در جلسه 2798 شورای امنیت، بیانیه شورا درباره وضعیت میان ایران و عراق: نگرانی از ادامه مناقشه میان ایران و عراق، تأسف از تشدید مخاصمات و حمله علیه اهداف غیرنظامی و لزوم توقف آن، ضرورت اجرای سریع‌تر قطعنامه 598 و تأکید بر آن و پشتیبانی از تلاش‌های دبیرکل در این زمینه منتشر شد.[15]

[1]. خرمی، محمدعلی، جنگ ایران و عراق در اسناد سازمان ملل، ج 6، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1388، 157-186.

[2]. همان، ص 190 و 191.

[3]. همان، ص 223-193.

[4]. همان، ص 233 و 234.

[5]. سوداگر، احمد، جنگ و قطعنامه‌های سازمان ملل، قم، انتشارات ولاء منتظر، 1391، ص 163.

[6]. خرمی، محمدعلی، همان، ص 305-303.

[7]. همان، ص 166.

[8]. همان، ج 7، ص 42-40.

[9]. همان، ص 228-224.

[10]. همان، ص 246 و 247.

[11]. همان، ص 252 و 253.

[12]. همان، ص 266-253.

[13]. همان، ج 8، ص 62.

[14]. همان، ص 112 و 113.

[15]. همان، ص 117 و 118.