مفاهیم و اصطلاحات

گاهشمار اقدامات سازمان ملل متحد در جنگ تحمیلی (سال 1362)

سجاد نادری‌پور
3 Views

ارکان مختلف سازمان ملل در طول جنگ تحمیلی، با ادعای حل و فصل منازعه میان دو کشور عراق و ایران، به تصویب قطعنامه، ارسال کمیته حقیقت‌یاب، برگزاری نشست شورای امنیت و ... اقدام کردند. البته در عمل تحت تأثیر قدرت‌های بزرگ و دو ابرقدرت آن دوره (امریکا ـ شوروی)، اقدام قابل توجهی برای پایان ‌دادن به جنگ تحمیلی و کاهش آسیب‌های مردم ایران انجام نشد.

30 خرداد 1362 / 20 ژوئن 1983

- همزمان با آغاز دور جدید جنگ شهرها، دبیرکل در گزارش مفصلی، نتایج بررسی هیئت تحقیق از مناطق آسیب‌دیده ایران و عراق را که به درخواست ایران، به دو کشور اعزام شده بودند تشریح کرده و آسیب رسیدن به 12 شهر ایران و 7 شهر عراق را تأیید کرد.[1] این گزارش نتوانست مانع از ادامه حملات عراق به مناطق مسکونی ایران شود و در سال 1362، مناطق مسکونی ایران 260 بار هدف حملات جنگنده‌ها و موشک‌های عراق قرار گرفت.[2]

6 آبان 1362 / 28 اکتبر 1983

- پس از انتشار گزارش نمایندگان دبیرکل از مناطق مسکونی ایران و عراق و پس از پیروزی‌های نظامی ایران در عملیات‌های محرم (آبان 1361)، والفجر مقدماتی (بهمن 1361)، والفجر 1 (فروردین 1362)، والفجر 2 (تیر 1362) و والفجر 4 (آبان 1362)، شورای امنیت قطعنامه 540 را با 12 رأی موافق و 3 رأی ممتنع، به تصویب رساند.[3] عراق ضمن انتقاداتی جزئی، این قطعنامه را پذیرفت، اما ایران به ‌دلیل مشخص نشدن آغازگر جنگ و جانبداری شورای امنیت از عراق، این قطعنامه را نپذیرفت.[4]

22 آذر 1362 / 13 دسامبر 1983

- دبیرکل با ارائه گزارشی در مورد قطعنامه 540، از استقبال عراق از قطعنامه، تأکید ایران مبنی بر لزوم اصلاح شورای امنیت و جدا کردن مسیر خود از قطعنامه‌های غیرمنصفانه که توسط قدرت‌های بزرگ تنظیم شده و جلب توجه شورا به درخواست ایران برای اعزام هیئت حقیقت‌یاب خبر داد و بر ادامه تلاش‌های صلح با همکاری آقای پالمه تأکید کرد.[5]

21 بهمن 1362 / 10 فوریه 1984

- دبیرکل در نامه‌ای خطاب به وزیر امور خارجه عراق، از وی خواست موافقت خود با اعزام هیئت حقیقت‌یاب به عراق به منظور بررسی وضعیت مناطق آسیب‌دیده غیرنظامی را اعلام کند.[6]

- دبیرکل در نامه‌ای خطاب به وزیر امور خارجه ایران، از وی خواست موافقت خود با اعزام هیئت حقیقت‌یاب به ایران به منظور بررسی وضعیت مناطق آسیب‌دیده غیرنظامی را اعلام کند.[7]


[1]. خرمی، محمدعلی، جنگ ایران و عراق در اسناد سازمان ملل، ج 2، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1387، ص 93-63.

[2]. رشید، محسن، اطلس آماری جنگ شهرها - سالنمای جنگ شهرها در دوران دفاع مقدس، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1397، ص 72.

[3]. خرمی، محمدعلی، همان، ص 133 و 134؛ سوداگر، احمد، جنگ و قطعنامه‌های سازمان ملل متحد، قم، ولاء منتظر، 1391، ص 151 و 152.

[4]. سوداگر، احمد، همان، ص 155.

[5]. خرمی، محمدعلی، همان، ص 165-163.

[6]. همان، ج 3، ص 44 و45.

[7]. همان، ص 45 و46.