دوشنبه 30 آذر 1360؛ چهارصدوپنجاهوششمین روز جنگ تحمیلی
دشمن با حمایت آتش توپخانه اقدام به عقب بردن نیروهای خود به جنوب رودخانه نیسان (در منطقه عملیات طریقالقدس) کرد و 3 تانک و 2 نفربر باقی گذاشت.[1]
نیروهای مستقر در خسروآباد (آبادان)، یک سنگر تیربار و یک محل تجمع دشمن را در منطقه واصلیه منهدم کردند.[2]
مناطقی از آبادان در ساعت 6:13، 10:20 و 15:15 هدف بمباران هواپیماها قرار گرفت. گلولهباران توپخانههای دوربرد و خمپارهاندازهای دشمن به طور مداوم ادامه داشت که منجر به شهادت حداقل یک نفر، زخمی شدن حداقل 15 نفر و خسارت به فرودگاه، بخشی از تأسیسات پالایشگاه و پتروشیمی آبادان و ویرانی 7 خانه مسکونی شد.[3]
دشمن در مناطق میش رنگین، گله سفید و توت خشکه (کرمانشاه) پاتک ناموفقی زد و حداقل 100 کشته و زخمی داد.[4]
نیروی دریایی ارتش در آبادان و خرمشهر به مواضع دشمن حمله کرد که یک سنگر آر.پی.جی7، یک سنگر تیربار و یک محل تجمع دشمن منهدم و تعدادی کشته و زخمی شدند.[5]
یگانهای تانک دشمن، نیروهای ایران در منطقه سومار (کرمانشاه) را زیر آتش گرفتند که تلفاتی نداشت.[6]
نیروهای ایران در دهلران و عینخوش (ایلام) با سلاح دوربرد به دشمن حمله کردند؛ 3 سنگر و 2 خودروی دشمن منهدم و تعدادی کشته و زخمی شدند.[7]
نیروهای ژاندارمری مستقر در کانیسخت (مهران) یک سنگر اجتماعی دشمن را منهدم و تعدادی از افراد آنان را کشته و زخمی کردند.[8]
12 هواپیماهای دشمن در ساعات مختلف مواضع تیپ 3 لشکر 16 زرهی قزوین (ارتش) در جنوب هویزه و شمال سوسنگرد را بمباران کردند که تلفاتی نداشت.[9]
52 هواپیمای دشمن توسط رادارهای همدان، خارک، بوشهر، اهواز، بندر امام خمینی و دزفول شناسایی و با آتش پدافند هوایی متواری شدند.[10]
2 هواپیمای دشمن در آسمان کامیاران (کردستان) ظاهر و با آتش پدافند هوایی متواری شدند.[11]
ضدانقلاب به بسیج مهاباد و یک گروه 12 نفری از بسیج عشایر (منگوریها) در مهاباد (آذربایجان غربی) کمین زد؛ 2 خودروی نیروهای خودی منهدم و تعدادی شهید و مفقود شدند. در تیراندازی متقابل نیز تعدادی از مهاجمان کشته شدند. با تاریکی هوا درگیری متوقف شد و صبح فردا هنگام انتقال شهدا مجدداً نیروهای ضدانقلاب حمله کردند که موجب شهادت 13 بسیجی و غیر نظامی، زخمی شدن 5 نفر، آتشسوزی 4 خودرو و تعدادی منزل و مغازه شد. همچنین 5 نفر از ضدانقلاب کشته شد.[12]
درگیری نیروهای سپاه پاسداران با ضدانقلاب در روستای مَرگَهرَش ارومیه (آذربایجان غربی) به مجروح شدن یک پاسدار منجر شد.[13]
نیروهای خودی در تمرچین (پیرانشهر) به ضدانقلاب حمله کردند؛ حداقل 30 ضدانقلاب کشته شدند.[14]
در عملیات آزادسازی ارتفاعات کانیسور (جاده بانه - سردشت) از دست ضدانقلاب، یک نیروی ژاندارمری مجروح شد.[15]
ضدانقلاب در ساعت 16:10 به نیروهای سپاه پاسداران و شهربانی در سقز حمله کرد؛ 20 نفر شهید، حداقل 11 نفر مجروح و 12 نفر از نیروهای شهربانی و 70 نفر از اهالی شهر گروگان گرفته شدند.[16]
2 نفر از نیروهای کومله با معرفی خود به نیروهای پاسگاه چناره مریوان (کردستان) درخواست اماننامه کردند.[17]
اقدامات تروریستی ضدانقلاب در تهران و شهرستانها ادامه داشت: یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق (منافقین) با پرتاب نارنجک به سمت 2 پاسدار در خیابان شهید دستجردی (تهران)، کشته شد؛[18] در بازرسی از یک عکاسی در خیابان سهروردی (تهران) توسط مأمورین دادستانی انقلاب، یک اسلحه ژ 3 با 4 خشاب پر، مقداری مواد منفجره و یک ماشین چاپ کشف شد؛[19] ساعت 15 از یک خودرو پیکان در بلوار کوکب (شهید امیرخانی؛ تهران)، 2 اسلحه ژ 3 با 6 خشاب، 100 تیر فشنگ و 6 جفت پلاک خودرو کشف شد؛[20] 2 فرد مسلح، خودرویی را در خیابان مدبر (تهران) سرقت کردند؛[21] ساعت 14:15، در درگیری بین نیروهای انتظامی و اعضای سازمان مجاهدین خلق در بلوار راهآهن (شهید کامیاب؛ مشهد)، یک منافق کشته شد؛[22] با انفجار یک بمب در بلوار سیاحتگر (شیراز)، 2 نفر مجروح شدند و تعدادی خانه آسیب دید.[23]
27 دستگاه خودرو سنگین حامل مهمات از عربستان به عراق وارد و در پادگان التاجی بغداد تخلیه شد.[24]
18 تریلر اقلام نظامی از بندر الشعبیه کویت به داخل عراق حمل شد.[25]
اسپیرو کیپریانو رئیسجمهور قبرس و هیئت همراه وی در بغداد با صدام حسین دیدار کردند. رئیس جمهور قبرس بر پشتیبانی خود از موضع اعراب در جنگ ایران و عراق تأکید کرد.[26]
آمار نهایی تلفات و خسارات وارده به دشمن در عملیات طریقالقدس اعلام شد: 180 تانک و نفربر، 200 خودرو، 18 هواپیما، 5 بالگرد و 30 ماشین راهسازی منهدم شدند؛ 3000 نفر کشته، 2000 نفر زخمی و 546 نفر اسیر شدند؛ 100 تانک، 70 نفربر، 250 خودرو، 128 ماشین راهسازی، 75 جنگافزار ضد هوایی، 19 توپ 152 و 130 میلیمتری، یک موشکانداز کاتیوشا، 2 توپ ضد هوایی، هزاران اسلحه و 30 خمپارهانداز 81 و 120 میلیمتری به غنیمت گرفته شد.[27]
ستاد مشترک ارتش تلفات (شهید، مجروح، اسیر و مفقود) نیروهای مسلح ایران را تا ساعت 8 صبح، 61.718 نفر اعلام کرد.[28]
منابع و ارجاعات:
- [1] لطفاللهزادگان، علیرضا، روزشمار جنگ ایران و عراق، ج 16 (آزادسازی سرزمینهای ایران گام دوم ـ بستان)، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران، 1394، ص 1068؛ پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، تقویم تاریخ دفاع مقدس، ج 16 ـ فتح بستان، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1389، ص 663 و 664.
- [2] پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 663.
- [3] لطفاللهزادگان، علیرضا، همان، ص 1070 و 1071؛ پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 663.
- [4] بولتن خبرگزاری پارس، ش 278، 2 دی 1360، ص 43.
- [5] پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 673.
- [6] همان، ص 671 و 672.
- [7] بولتن خبرگزاری پارس، همان، ص 42.
- [8] پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 672.
- [9] لطفاللهزادگان، علیرضا، همان، ص1071؛ پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 673.
- [10] پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 673.
- [11] همان، ص673.
- [12] لطفاللهزادگان، علیرضا، همان، ص 1071؛ پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 672.
- [13] پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 673.
- [14] بولتن خبرگزاری پارس، ش 279، 3 دی 1360، ص 33.
- [15] پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 673.
- [16] لطفاللهزادگان، علیرضا، همان، ص 1072؛ پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 672؛ لطفاللهزادگان، علیرضا، روزشمار جنگ ایران و عراق، کتاب هفدهم، ج 1 (نبرد در شیاکوه)، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران، 1400، ص120.
- [17] لطفاللهزادگان، علیرضا، همان، ص 1072.
- [18] پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 674.
- [19] همان.
- [20] همان.
- [21] همان.
- [22] همان.
- [23] همان، ص 674 و 675.
- [24] لطفاللهزادگان، علیرضا، همان، ص 1071.
- [25] همان.
- [26] همان، ص 1072.
- [27] پورداراب، سعید و نبیالله کریمی، همان، ص 667-669.
- [28] همان، ص 675.
