سهشنبه 29 مهر 1359؛ سیامین روز جنگ تحمیلی
90 درصد از خرمشهر به اشغال دشمن درآمده و از پل خرمشهر تقاضای کمک فوری شد.[1]
دشمن در ساختمانهای خیابان 40 متری خرمشهر مستقر شده و با نیروهای خودی مشغول جنگ خیابانی است. تلفات خودی و زخمیها بسیار زیاد است ولی به علت مقاومت نیروهای خودی و مردم از نفوذ دشمن به روی پل جلوگیری شد.[2]
دشمن برای دستیابی به پل خرمشهر، تک کرد که با شکست مواجه شد.[3]
نیروهای دشمن تا مسجد جامع خرمشهر پیش آمدند و تانکهای آنان به سمت شهر شلیک میشد.[4]
در اثر تیراندازی توپخانه و خمپارهانداز ارتش عراق به خرمشهر، 6 نفر شهید شدند.[5]
یگانهای منتخب لشکر 5 عراق با پشتیبانی یگانهای توپخانه در محور خرمشهر-آبادان در حال نبرد شدید با رزمندگان هستند.[6]
با آتش سنگین دشمن به کوی بازرگان، ایستگاه 11، تانک فارم و سایر نقاط آبادان خسارتهای سنگینی به بار آمد و عملیات سنگین در حدود پنج کیلومتری پل بهمنشیر ادامه دارد.[7]
با هوشیاری و مقاومت رزمندگان، پیشروی دشمن به سوی آبادان با شکست مواجه شد.[8]
نیروهای دشمن از طرف جاده ماهشهر در فاصله 2کیلومتری آبادان مستقر شدند و جاده خاکی ماهشهر آبادان را با خمپاره هدف قرار دادند و رفت وآمد از این جاده قطع شد.[9]
ساعت 15:20، دشمن با راکت مسجد امام حسن عسکری «ع» در آبادان را هدف قرار داد و خساراتی به آن وارد شد.[10]
ساعت 22:30، در گلولهباران دشمن به آبادان، 9 نفر شهید و 79 نفر مجروح شدند. تعدادی خانه در خیابان عروسیه، بلوار و کوی فاطمی منهدم شد و به استادیوم تختی و خانههای اطراف خساراتی وارد شد.[11]
ساعت 16:30، در شلیک توپخانه دشمن به اهواز، یک کارگاه تراشکاری و یک منزل مسکونی منهدم شد.[12]
نیروهای دشمن حملات شدید و مداومی روی مواضع نیروهای ایران آغاز کردند و در 100 متری ساحل غرب منطقه کوت عبدالله در جنوب اهواز مستقر شدند که با مقابله رزمندگان از پیشروی آنها جلوگیری شد و مجبور به عقبنشینی تا حاشیه شرقی جاده اهواز ـ خرمشهر شدند.[13]
بر اثر شلیک توپخانه دشمن، 7 نفر از نیروهای خودی در منطقه فارسیات شهید و مجروح شدند؛ توپخانه خودی نیز مواضع دشمن را در روستاهای بیوض، مقصر و فارسیات زیر آتش گرفت.[14]
نیروهای خودی، روستای سابله را ترک کرده و عراقیها به ده کیلومتری سوسنگرد رسیدند. دشمن در نقاط مختلف جبهه سوسنگرد از جمله کوههای اللهاکبر، بین روستای جلالیه و کوت سید نعیم، روستای عزیزآباد، پاسگاههای صفریه و رشیدیه تانکهای زیادی مستقر کرده است.[15]
ساعت 17:30، تعدادی گلوله توپ به سوسنگرد اصابت کرد و خساراتی به منازل مسکونی وارد شد. نیروهای دشمن تحرکاتی در غرب سوسنگرد انجام دادند که با آتش توپخانه تیپ 3 لشکر 92 زرهی خوزستان (ارتش) حرکت آنها بر روی جاده سوسنگرد - بستان متوقف شد.[16]
در درگیری نیروهای خودی با دشمن در دزفول، 3 پاسدار به شهادت رسیدند.[17]
با آتش توپخانه خودی در جبهه دزفول، تعدادی از تانکهای دشمن منهدم شد و نیروهای دشمن با به جا گذاشتن 20 تانک سالم عقبنشینی کردند.[18]
در درگیری بین نیروهای دشمن و ارتش جمهوری اسلامی در منطقه دهلران که از حمایت هوایی یک فروند فانتوم برخوردار بودند، یک تانک عراق منهدم و یک افسر و یک سرباز دشمن کشته شدند.[19]
در عملیات نیروهای خودی در محور هلاله- مهران، تعدادی سنگرهای دشمن منهدم و تعدادی کشته شدند.[20]
در درگیریهای ارتفاعات سد کنجانچم و ارتفاعات میمک، مواضعی از دشمن درهم کوبیده شد و تعدادی از آنان کشته شدند.[21]
در سه محور دشتذهاب، سرپل و گیلانغرب، رزمندگان ارتش، سپاه پاسداران، فدائیان امامخمینی، بسیج و عشایر مسلمان منطقه، به پیشروی ادامه میدهند. در جبهه گیلانغرب نیروهای بعث را از منطقه گورسفید رانده و تعدادی از مواضع آنها را منهدم کردند.[22]
نیروهای ارتش، سپاه پاسداران و هوانیروز در یک عملیات هماهنگ در جبهههای جنوب شرقی قصرشیرین، ارتفاعات افشارآباد و بازیدراز را تصرف کردند. در این عملیات، تعدادی تانک و خودروی دشمن منهدم و تعدادی از نیروهای آنها به هلاکت رسیدند.[23]
حدود 100 تانک دشمن از محور شمال شرقی قصرشیرین از طریق باباهادی وارد خاک ایران شدند و نیروهای ارتش ایران را وادار به عقبنشینی کردند. دشمن بیشگان را اشغال کرده و به طرف پاسگاه قرهبلاغ تیراندازی میکند و از روی جاده آسفالته سرپلذهاب ـ قصرشیرین با حمایت یگان موتوریزه به سمت قصرشیرین حرکت میکند.[24]
با آتش توپخانه دشمن در شهرستان شوش یک کارمند بخشداری شهید و یک نفر مجروح شد.[25]
ساعت 23:30، با آتش نیروهای ایران در بندر فاو عراق تأسیسات بندر آتش گرفت.[26]
در عملیات هوانیروز ارتش در منطقه مهران، چند تانک و نفربر دشمن منهدم شد.[27]
تعدادی بالگرد هوانیروز در محور حمیدیه- کوه اللهاکبر به دشمن حمله کردند؛ یک خودروی حامل سوخت و 2 خودروی نظامی دشمن منهدم شد و تعدادی از نفرات آنان کشته شدند.[28]
2 بالگرد کبری که برای انجام مأموریت به دشت آزادگان رفته بودند مورد اصابت گلوله دشمن قرار گرفتند ولی خلبانان توانستند بالگردها را در پایگاه خودی به زمین بنشانند.[29]
در حمله بالگردهای هوانیروز به نیروهای عراق مستقر در منطقه غرب کرخه، 5 تانک و 7 عراده توپ منهدم شد و حدود 40 نفر از نیروهای دشمن کشته شدند. به نیروهای خودی خساراتی وارد نشد.[30]
ساعت 11، 5 میگ عراق تأسیسات اقتصادی و پتروشیمی ماهشهر را بمباران کردند که خسارات سنگینی به آن وارد شد؛ با آتش پدافند هوایی نیز 2 میگ عراق سرنگون شد.[31]
ساعت 9:30، یک میگ عراق پمپ بنزین پل زال نزدیک خرمآباد را بمباران کرد؛ به یک خودرو شخصی خساراتی وارد و راننده آن زخمی شد.[32]
ساعت 10:30، یک میگ عراق قصد بمباران مواضع نیروهای خودی در منطقه اهواز را داشت که با آتش پدافند هوایی متواری شد. این هواپیما در حمله مجدد اطراف نیروگاه اهواز را بمباران کرد که تلفات مالی و جانی نداشت.[33]
در حمله هوایی و آتش توپ و تانک ایران به نیروهای عراق در محور سوسنگرد، 7 تانک و یک بولدوزر دشمن منهدم شد و فرمانده گردان و 2 افسر دشمن کشته شدند.[34]
با حمایت هوایی یک فروند فانتوم در دهلران، یک دستگاه تانک عراق منهدم و یک افسر و یک سرباز دشمن کشته شدند.[35]
3 موشک 3 متری و یک موشک 9 متری به دزفول پرتاب شد که هیچ کدام عمل نکرد.[36]
2 بالگرد دشمن در دزفول و 3 فروند در همدان سقوط کرد.[37]
هواپیماهای دشمن به نیروگاه رامین اهواز حمله کردند که منجر به آتشسوزی شد. یکی از هواپیماهای دشمن در نیروگاه رامین، هدف قرار گرفت و سرنگون شد.[38]
نقاط مختلف آبادان از جمله کوی بازرگان و اطراف ایستگاههای 7 و 12 توسط هواپیماهای دشمن بمباران شد.[39]
4 فروند میگ عراق به پایگاه هوایی بوشهر حمله کردند، که 2 فروند از آنها توسط آتشبارهای ضد هوایی سرنگون شدند.[40]
یک میگ عراق تحت تعقیب جنگندههای جمهوری اسلامی قرار گرفت و در خاک عراق سرنگون شد.[41]
نیروی هوایی ایران، توپخانه و انبار مهمات دشمن را در جزیره امالرصاص بمباران کرد.[42]
2 فروند از فانتومهای نیروی هوایی ایران با حمله به توپخانه دشمن در شمال خرمشهر، توپهای دورزن آنها را منهدم کردند.[43]
جنگندههای جمهوری اسلامی، خساراتی به تأسیسات نظامی شهر تکریت وارد کردند.[44]
یک هواپیمای خودی، منطقه المعامر عراق را بمباران و ایستگاه رادار سیار عراق را منهدم کرد.[45]
3 جت جنگی جمهوری اسلامی، فرودگاه بصره را بمباران کردند.[46]
یک هواپیمای عراق در نزدیکی بندر امام خمینی سرنگون شد و با انفجار آن عدهای از مردم محلی که دور لاشه هواپیما جمع شده بودند شهید و مجروح شدند.[47]
پاسگاه مرزی تمرچین که به دست ضدانقلاب افتاده بود به تصرف نیروهای خودی درآمد.[48]
ارتفاعات قراویز، کورهموش و سرابگرم به تصرف نیروهای خودی درآمد. در این عملیات یک تانک دشمن منهدم شد و تعدادی کلاشینکف، خمپارهانداز و مهمات به دست آمد.[49]
ساعت 22:40، نیروهای ارتش، ژاندارمری و سپاه پاسداران شهر سقز را پاکسازی کردند.[50]
ساعت 10، در اثر تیراندازی ضدانقلاب به هنگ ژاندارمری سقز، یک سرباز زخمی شد.[51]
گزارش شده که از سوی حکومت صدام به ضدانقلاب مستقر در کردستان ایران دستور داده شده به نیروهای ایران مستقر در نقده حمله کنند.[52]
به دستور دولت عراق، افراد حزب دموکرات و کومله برای جلوگیری از پیشروی نیروهای نظامی ایران به مرزهای ایران و عراق، در اطراف سردشت و مناطق کوهستانی و جنگلی آماده شدهاند.[53]
مقامات تیپ 38 لشکر 7 عراق مدعی شدند یک نیروی 300 نفری از افراد حزب دموکرات کردستان ایران در نوسود مستقر شدند و قصد عزیمت به پاوه را دارند و به ضدانقلاب منطقه دستور داده شده جاده سنندج- مریوان را مسدود عملیات نظامی ایران را در مریوان خنثی کنند.[54]
ساعت 17:15، بر اثر انفجار یک منزل در تهرانپارس، یک نفر کشته شد؛ 13 اسلحه مختلف، 3 سرنیزه، 2 نارنجک جنگی، 578 فشنگ، 5 بمب دستساز، یک ضبط صوت، یک دوربین عکاسی، 2 ترازوی شیمیایی، 39 نوار کاست و 13 جزوه کمونیستی کشف شد.[55]
عراق مجدداً درخواست اعلام آتشبس محدود کرد که مورد موافقت جمهوری اسلامی ایران قرار نگرفت.[56]
تاکنون 2000 کامیون حامل بنزین، مواد خوراکی، اسلحه و تجهیزات از کویت به عراق ارسال شده است.[57]
کورت والدهایم، دبیرکل سازمان ملل متحد گفت: تصور نمیکنم جنگ ایران و عراق به این زودیها پایان پذیرد، ولی امیدوارم 52 گروگان امریکا در تهران به زودی آزاد شوند... هر دو طرف از خود سرسختی نشان میدهند.[58]
منابع و ارجاعات
- [1]. پورداراب، سعید، تقویم تاریخ دفاع مقدس (غرش توپها، حوادث مهر 1359)، ج 2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1385، ص 631.
- [2]. همان، ص 632.
- [3]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، روزشمار جنگ ایران و عراق (هجوم سراسری تهاجم و پیشرویهای عمده عراق)، ج 4، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، 1375، ص 506.
- [4]. همان.
- [5]. پورداراب، سعید، همان، ص 632.
- [6]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 506.
- [7]. پورداراب، سعید، همان، ص 631؛ انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 506.
- [8]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 506.
- [9]. همان.
- [10]. پورداراب، سعید، همان، ص 632.
- [11]. همان.
- [12]. همان، ص 633.
- [13]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 507.
- [14]. همان.
- [15]. همان.
- [16]. پورداراب، سعید، همان، ص 633.
- [17]. همان.
- [18]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 508.
- [19]. همان، ص 507.
- [20]. همان، ص 508.
- [21]. همان.
- [22]. همان.
- [23]. همان.
- [24]. همان.
- [25]. پورداراب، سعید، همان، ص 633.
- [26]. همان، ص 632.
- [27]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 508.
- [28]. پورداراب، سعید، همان، ص 633.
- [29]. همان.
- [30]. همان.
- [31]. همان، ص 635.
- [32]. همان.
- [33]. همان، ص 635، 636.
- [34]. همان، ص 636.
- [35]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 508.
- [36]. همان، ص 509.
- [37]. همان.
- [38]. همان.
- [39]. همان.
- [40]. همان.
- [41]. همان، ص 510.
- [42]. همان.
- [43]. همان.
- [44]. همان.
- [45]. همان.
- [46]. همان.
- [47]. پورداراب، سعید، همان، ص 629، 630.
- [48]. مالکی گمچی، اسداله، روزشمار دفاع مقدس - فرماندهی انتظامی استان آذربایجان غربی، ج 1، تهران، پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، 1395، ص 21.
- [49]. پورداراب، سعید، همان، ص 634.
- [50]. همان، ص 635.
- [51]. همان، ص 650.
- [52]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 509.
- [53]. همان.
- [54]. همان.
- [55]. پورداراب، سعید، همان، ص 645.
- [56]. همان، ص 631.
- [57]. همان، ص 645.
- [58]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 517.