پنجشنبه 24 مهر 1359؛ بیستوپنجمین روز جنگ تحمیلی
ساعت 8:30، نیروهای عراق توانستند در حوالی کارخانه شیر پاستوریزه موضع پدافندی ایجاد کنند.[1]
از ساعت 9 صبح، به دنبال تسلط کامل دشمن بر گمرک خرمشهر، نبرد به داخل خیابانهای شهر کشیده شد.[2]
با پیشروی دشمن در خرمشهر، مواضع نیروهای خودی یکی پس از دیگری سقوط کرد.[3]
30 تانک، 30 زرهپوش و 40 خودروی ارتش عراق از جاده کمربندی به داخل خرمشهر نفوذ کردند. دشمن تا پل خرمشهر پیشروی کرده و با تیربار به پل شلیک میکند.[4]
تعدادی از رزمندگان محاصره دربند دشمن، شناکنان خود را به شرق کارون رساندند و عدهای نیز با بلم عبور کردند.[5]
در ساعات آخر روز با حمله شجاعانه رزمندگان، مجدداً خرمشهر از سقوط حتمی نجات یافت و نیروهای دشمن مجبور به عقبنشینی تا مدخل شهر شدند.[6]
پل اصلی خرمشهر و فرمانداری با مبارزه و مقاومت رزمندگان دوباره به دست نیروهای خودی افتاد.[7]
با توجه به مقاومتهای حماسهساز، ستاد تبلیغات شورای عالی دفاع، نام خرمشهر را به خونینشهر تغییر داد.[8]
یکی از روحانیون خرمشهر به نام شیخ شریف قنوتی توسط دشمن به رگبار بسته شد و به شهادت رسید.[9]
بهمنشیر زیر آتش دشمن قرار داشت؛ نیروهای خودی موفق شدند دشمن را تا 5کیلومتری شمال بهمنشیر عقب برانند.[10]
آبادان زیر آتش شدید توپخانه، راکت و بمباران دشمن قرار داشت؛ دشمن تا 23 کیلومتری آبادان پیشروی کرد و بعدازظهر جاده آبادان- ماهشهر مجدداً بسته شد.[11]
با ورود افراد جدید به آبادان، نیروهای خودی در شهر تقویت شد. دشمن با ستون پنجم خود در آبادان و خرمشهر مردم را تشویق به خالی کردن شهر میکند تا از نیروهای دفاعی شهر بکاهد.[12]
تعدادی ضدانقلاب در مسیر رودخانه کارون، با دریافت تعدادی مسلسل پایهدار و آرپیجی 7 از نیروهای عراق، با دشمن همکاری میکنند.[13]
تعدادی از نیروهای سپاه پاسداران با کمک ژاندارمری و پشتیبانی توپخانه، در منطقه بیوض (جنوب اهواز) به نیروهای دشمن حمله کرده و با انهدام چندین تانک و خودروی عراق، آنها را مجبور به عقبنشینی کردند؛ نیروهای خودی با عبور از کارون، تعداد زیادی مین جمعآوری کردند.[14]
در حمله شبانه پاسداران به ستون تانکهای دشمن در نزدیکی ده سیدیوسف رامسه در غرب اهواز و جنوب حمیدیه، حدود 20 تانک، تعدادی خودرو و مقادیری دشمن مهمات منهدم شد. در این حمله 5 پاسدار شهید و 2 غیرنظامی مجروح شدند.[15]
ساعت 6، در حمله گروه رزمی 37 زرهی شیراز (ارتش) در منطقه عمومی اهواز، 25 نفر از نیروهای دشمن کشته یا مجروح شدند.[16]
جاده اهواز - حمیدیه - سوسنگرد باز و قابل تردد است. سوسنگرد در مضیقه شدید مواد غذایی و بنزین قرار دارد.[17]
ارتش عراق بر رودخانه کرخهکور، 5 پل شناور زده که چند تانک از آنها محافظت میکند. حدود 100 تانک دشمن نیز در روستای سیار احمدآباد (کنار کرخهکور) مستقرند.[18]
در پاسگاه هویزه ایران، جدایطلبان جبههالتحریر و مزدوران صدام مستقر شدند.[19]
درگیری شدیدی بین نیروهای دشمن و نیروهای خودی در شورشیرین درگرفت؛ چند پاسدار شهید و مجروح شدند. مقادیری از تجهیزات دشمن نیز منهدم وتعدادی از آنان کشته شدند. این درگیری تا ساعت 11 ادامه داشت.[20]
در یک حمله صبحگاهی به نیروهای دشمن در منطقه گیلانغرب، 200 نفر از آنان در کیسه خواب خود از بین رفتند و 80 نفر نیز در حوالی گردنه نو کشته شدند.[21]
دشمن در بدو ورود به منطقه قصرشیرین، نیروهایش را در قالب 65 پایگاه در منطقه مستقر کرد و قصد دارد ضمن یک تک هماهنگ، پادگان قلعهشاهین و اسلامآباد را تصرف کند.[22]
یگانهای خودی موفق به آزادسازی ارتفاعات افشارآباد در حوالی کرمانشاه شدند.[23]
ساعت 7، نیروهای ایرانی مستقر در شورشیرین زیر آتش شدید دشمن قرار داشتند. در این درگیری 4 ساعته، 2 پاسدار شهید و 4 نفر زخمی شدند. یک بولدوزر، یک آمبولانس و یک تریلی دشمن منهدم و تعدادی از آنان کشته شدند.[24]
توپخانه خودی مواضع توپخانه دشمن را در زالوآباد و دراجی منهدم کرده و دشمن به سمت زرباطیه عراق عقبنشینی کرد.[25]
با اجرای آتش توپخانه دشمن در منطقه کورهموش، 2 نفر شهید شدند. از نیروهای دشمن نیز عدهای کشته، زخمی و اسیر شدند.[26]
در منطقه سرپل ذهاب، 3 درجهدار و 5 سرباز دشمن به اسارت نیروهای خودی درآمدند.[27]
از 3 بالگرد ارتش که برای خرمشهر مهمات و غذا میبردند، یک فروند سقوط کرد و 2 فروند مجبور به فرود در منطقه دشمن شدند.[28]
یک بالگرد کبری هوانیروز، در منطقه دشمن در شرق کارون، مورد اصابت آتش دشمن قرار گرفت و سرنگون شد و 2 خلبان آن به شهادت رسیدند.[29]
ساعت 10صبح، 2 هواپیمای میگ عراق پادگان جلدیان (پیرانشهر؛ آذربایجان غربی) را بمباران کردند؛ یک سرباز شهید، 4 نفر مجروح و 4 خودرو منهدم شد. به ساختمان پاسدارخانه و انبارهای پادگان نیز خساراتی وارد آمد.[30]
ساعت 11:10، 2 میگ عراق فرودگاه قدیم و قسمتهای مسکونی کرمانشاه را بمباران کردند؛ 2 مدرسه، یک سینما، یک گاراژ و قسمتی از شهربانی منهدم شد. 131 نفر شهید و 106 نفر نیز مجروح شدند.[31]
یک میگ عراق در نزدیکی ده سید مهدی (از دهات خلفآباد؛ رامشیر؛ خوزستان) سقوط کرد؛ خلبان آن با چتر نجات بیرون پرید.[32]
در بمباران آموزشگاه حرفهای در حومه اهواز توسط میگهای عراق، یک نفر شهید شد و خساراتی به بار آمد.[33]
یک هواپیمای اف 5 پایگاه چهارم شکاری ارتش هدف ضد هوایی دشمن قرار گرفت و خلبان آن در منطقه هفتتپه اقدام به ترک هواپیما کرد.[34]
میگهای عراق 3 بار به حریم فضایی پلدختر (لرستان) تجاوز کردند و دیوار صوتی را شکستند.[35]
یک میگ عراق در کرند غرب (کرمانشاه) سقوط کرد و خلبان آن سوخت.[36]
هواپیماهای دشمن به تنگ تیر در 40 کیلومتری خرمآباد حمله کردند.[37]
ساعت 5:15، تعدادی هواپیمای عراق به حریم هوایی ارومیه تجاوز کردند که با آتش پدافند هوایی متواری شدند.[38]
ساعت 5:30، 5 میگ عراق به جزیره خارک و بندر بوشهر حمله کردند که یک فروند آنها توسط هواپیمای اف- 14 ایران منهدم شد.[39]
در حمله جنگندههای ایران به بندر امالقصر عراق، یک ناوچه موشکانداز دشمن منهدم شد.[40]
ساعت 15:30، یک هواپیمای فانتوم ایران در غرب کرخه در حوالی ارتفاعات ابوصلیبی خات (خوزستان؛ شوش) سقوط کرد و خلبان آن مجروح شد.[41]
ساعت 6 صبح، معاون گروه پیشمرگان کرد مسلمان سلماس (آذربایجان غربی) به وسیله یک ناشناس در جلوی منزلش ترور شد.[42]
گزارش شده که امروز جلسهای با شرکت غلامعلی اویسی، شاپور بختیار، عزالدین حسینی، عبدالرحمن قاسملو و نماینده صدام در سردشت تشکیل شد و عراق پذیرفت با نیروی هوایی خود از حملات این افراد به نیروهای ایران پشتیبانی کند.[43]
گزارش شده که 4 تا 5 هزار نفر از نیروهای ضدانقلاب در منطقه بابایادگار، کوههای دالاهو، باینگان، پاوه، سردشت، مریوان وحدفاصل کامیاران -سنندج مستقر شدهاند.[44]
منابع و ارجاعات
- [1]. پورداراب، سعید، تقویم تاریخ دفاع مقدس (غرش توپها، حوادث مهر 1359)، ج 2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1385، ص 539.
- [2]. همان.
- [3]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، روزشمار جنگ ایران و عراق (هجوم سراسری تهاجم و پیشرویهای عمده عراق)، ج 4، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، 1375، ص 441.
- [4]. همان.
- [5]. همان.
- [6]. همان، ص 442.
- [7]. همان.
- [8]. همان.
- [9]. همان، ص 441.
- [10]. پورداراب، سعید، همان، ص 539.
- [11]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 442.
- [12]. همان.
- [13]. همان.
- [14]. همان.
- [15]. همان.
- [16]. پورداراب، سعید، همان، ص 541.
- [17]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 443.
- [18]. همان.
- [19]. همان.
- [20]. همان.
- [21]. همان.
- [22]. همان.
- [23]. پورداراب، سعید، همان، ص 542.
- [24]. همان، ص 543.
- [25]. همان.
- [26]. همان.
- [27]. همان.
- [28]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 441.
- [29]. پورداراب، سعید، همان، ص 539.
- [30]. همان، ص 544.
- [31]. همان، ص 544، 545.
- [32]. همان، ص 547.
- [33]. همان.
- [34]. همان.
- [35]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 444.
- [36]. همان.
- [37]. همان.
- [38]. پورداراب، سعید، همان، ص 544.
- [39]. همان.
- [40]. امینآبادی، سیدروحالله، ایران پس از انقلاب اسلامی- رخدادهای پائیز 1359، ج 7، تهران، معاونت آموزش و پژوهش خبرگزاری فارس، 1396، ص 183.
- [41]. پورداراب، سعید، همان، ص 547.
- [42]. همان، ص 544.
- [43]. همان.
- [44]. انصاری، مهدی و حسین یکتا، همان، ص 443.